Chapter 2 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम् । कष्टात्कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम्
Transliteration
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam | kaṣṭātkaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam
Translation
मूर्खपण हे खूप कठीण आहे, तर तरुणपण देखील खूप कठीण आहे. परंतु परगृहात राहणे हे त्यापेक्षा अधिक कठीण आहे.
Literal meaning: मूर्खपण हे खूप कठीण आहे, तर तरुणपण देखील खूप कठीण आहे. परंतु परगृहात राहणे हे त्यापेक्षा अधिक कठीण आहे.
Explanation
मूर्खपण, तरुणपण आणि परगृहात राहणे हे सर्व कठीण आहे, परंतु परगृहात राहणे सर्वात कठीण आहे.
या श्लोकात चाणक्य मूर्खपण, तरुणपण आणि परगृहात राहण्याच्या कठीणतेचा उल्लेख करतात. मूर्खपण म्हणजे ज्ञानाची कमी आणि अशुद्ध विचारसरणी, जी व्यक्तीला अनेक अडचणींमध्ये टाकते. तरुणपण हे उत्साह आणि ऊर्जा घेऊन येत असले तरी त्यात अनुभवाची कमी असते, ज्यामुळे अनेकदा निर्णय घेण्यात चुकता येते. परंतु परगृहात राहणे म्हणजे दुसऱ्या व्यक्तीच्या घरात राहणे, जिथे आपल्याला स्वातंत्र्याची आणि आरामाची कमी भासते. त्यामुळे, या सर्व गोष्टींपैकी परगृहात राहणे हे सर्वात कठीण मानले जाते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-08