Chapter 2 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कष्टं च खलु मूर्खत्वं कष्टं च खलु यौवनम् । कष्टात्कष्टतरं चैव परगेहनिवासनम्
Transliteration
kaṣṭaṃ ca khalu mūrkhatvaṃ kaṣṭaṃ ca khalu yauvanam | kaṣṭātkaṣṭataraṃ caiva paragehanivāsanam
Translation
మూర్ఖత్వం కష్టమైనది, యౌవనం కష్టమైనది; కానీ పరదేశంలో నివసించడం కష్టమైనదానికంటే కష్టమైనది.
Literal meaning: మూర్ఖత్వం కష్టమైనది, యౌవనం కష్టమైనది; కానీ పరదేశంలో నివసించడం కష్టమైనదానికంటే కష్టమైనది.
Explanation
మూర్ఖత్వం, యౌవనం కష్టమైనవి; కానీ పరదేశంలో నివసించడం కష్టమైనది.
ఈ శ్లోకంలో మూర్ఖత్వం, యౌవనం మరియు పరదేశంలో నివసించడం గురించి చానక్యుడు మాట్లాడుతున్నారు. మూర్ఖత్వం అనేది మనకు అనుభవం లేకపోవడం వల్ల వచ్చే కష్టమని చెప్పబడుతోంది. యౌవనం కూడా కష్టమైనదే, ఎందుకంటే ఇది మన జీవితంలో అనేక బాధ్యతలు మరియు ఒత్తిళ్లను తీసుకువస్తుంది. కానీ పరదేశంలో నివసించడం ఈ రెండింటికంటే కష్టమైనది, ఎందుకంటే అక్కడ మనకు పరిచయాలు, భాష, సంస్కృతి మరియు అనుభవం లేకపోవడం వల్ల మనం ఒంటరిగా మరియు కష్టాల్లో ఉంటాము. అందువల్ల, పరదేశంలో నివసించడం అనేది చాలా కష్టమైనది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-08