Chapter 2 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
शैले शैले च माणिक्यं मौक्तिकं न गजे गजे । साधवो न हि सर्वत्र चन्दनं न वने वने
Transliteration
śaile śaile ca māṇikyaṃ mauktikaṃ na gaje gaje | sādhavo na hi sarvatra candanaṃ na vane vane
Translation
മലകളിൽ മാണിക്യം, മുത്തുകൾ, ആനകളിൽ ഇല്ല; നല്ലവൻ എല്ലായിടത്തും ചന്ദനം അല്ല, കാടുകളിൽ ഇല്ല.
Literal meaning: മലകളിൽ മാണിക്യം, മുത്തുകൾ ആനകളിൽ ഇല്ല; നല്ലവൻ എല്ലായിടത്തും ചന്ദനം അല്ല, കാടുകളിൽ ഇല്ല.
Explanation
മലകളിൽ മാണിക്യം, മുത്തുകൾ, ആനകളിൽ ഇല്ല; നല്ലവൻ എല്ലായിടത്തും ചന്ദനം അല്ല, കാടുകളിൽ ഇല്ല.
ഈ ശ്ലോകം പ്രകാരം, പ്രകൃതിയിൽ ചില വസ്തുക്കൾ പ്രത്യേക സ്ഥലങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് ലഭ്യമാകുന്നത്. മലകളിൽ മാണിക്യം, മുത്തുകൾ എന്നിവയെ പോലെ, നല്ലവൻ എന്നത് എല്ലായിടത്തും കാണപ്പെടുന്നില്ല. നല്ലവൻ, അല്ലെങ്കിൽ സദാചാരമുള്ള വ്യക്തി, എല്ലായിടത്തും ഉണ്ടാകുന്നില്ല; ചില പ്രത്യേക സാഹചര്യങ്ങളിൽ മാത്രമാണ് അവൻ കാണപ്പെടുന്നത്. ഇതിലൂടെ, നാം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത്, നല്ലവൻ എന്നത് ഒരു പ്രത്യേക ഗുണമാണ്, അത് എല്ലായിടത്തും കാണാനാവില്ല. അതേസമയം, നല്ലവൻ എന്നത് ഒരു അപൂർവതയാണ്, അതിനാൽ നമ്മൾ അവനെ കണ്ടെത്താൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ ഗുണങ്ങൾ തിരിച്ചറിയണം.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-09