Chapter 3 · Verse 21
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम् । दाम्पत्ये कलहो नास्ति तत्र श्रीः स्वयमागता
Transliteration
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam | dāmpatye kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā
Translation
ಮೂರ್ಖರು ಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಧಾನ್ಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವು ಸ್ವಯಂ ಬರುವಳು.
Literal meaning: ಮೂರ್ಖರು ಯಲ್ಲಿ ಪೂಜಿಸಲ್ಪಡುವುದಿಲ್ಲ, ಧಾನ್ಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವು ಸ್ವಯಂ ಬರುವಳು.
Explanation
ಮೂರ್ಖರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವು ಇಲ್ಲ; ಉತ್ತಮ ಸಂಗ್ರಹಿತ ಧಾನ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲದಾಗ, ಶ್ರೀವು ಸ್ವಯಂ ಬರುವಳು.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಮೂರ್ಖರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ (ಅರ್ಥಾತ್, ಸಮೃದ್ಧಿ, ಶ್ರೇಯಸ್ಸು) ಬರುವುದಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದ, ಮೂರ್ಖರನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದು ಅಥವಾ ಅವರ ಮಾತುಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸುವುದು ಒಳ್ಳೆಯದಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಧಾನ್ಯವು ಉತ್ತಮವಾಗಿ ಸಂಗ್ರಹಿತವಾಗಿಲ್ಲದ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಅಥವಾ ಸಮೃದ್ಧಿ ಇರಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ. ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಕಲಹವಿಲ್ಲದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಶ್ರೇಯಸ್ಸು ಸ್ವಯಂ ಬರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ದಾಂಪತ್ಯದಲ್ಲಿ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ಸಮರಸ್ಯವು ಇದ್ದಾಗ, ಆ ಸ್ಥಳದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀವು ಬರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-21