Chapter 3 · Verse 21
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
मूर्खा यत्र न पूज्यन्ते धान्यं यत्र सुसञ्चितम् । दाम्पत्ये कलहो नास्ति तत्र श्रीः स्वयमागता
Transliteration
mūrkhā yatra na pūjyante dhānyaṃ yatra susañcitam | dāmpatye kalaho nāsti tatra śrīḥ svayamāgatā
Translation
മൂഢന്മാരെ അവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല, അവിടെ നന്നായി ശേഖരിച്ച ധാന്യം ഉണ്ട്. ദാമ്പത്യത്തിൽ കലഹമില്ല, അവിടെ ശ്രീ സ്വയം വരുന്നു.
Literal meaning: മൂഢന്മാരെ അവിടെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല, അവിടെ നന്നായി ശേഖരിച്ച ധാന്യം ഉണ്ട്. ദാമ്പത്യത്തിൽ കലഹമില്ല, അവിടെ ശ്രീ സ്വയം വരുന്നു.
Explanation
മൂഢന്മാരെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല, അവിടെ ധാന്യം ഉണ്ട്; ദാമ്പത്യത്തിൽ കലഹമില്ല, അവിടെ ശ്രീ വരുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, മൂഢന്മാരെ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നില്ല എന്നത്, അവിടെ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവരോട് യോജിച്ചുള്ള ഒരു സമൂഹം ഉണ്ടെന്നു സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അവിടെ നന്നായി ശേഖരിച്ച ധാന്യം ഉണ്ട്, അതായത്, സമ്പത്ത്, സമൃദ്ധി എന്നിവയുണ്ടാകുന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടില്ലാത്ത, സത്യസന്ധമായ സമൂഹത്തിൽ മാത്രമാണ്. ദാമ്പത്യത്തിൽ കലഹമില്ല എന്നത്, കുടുംബം തമ്മിലുള്ള സമാധാനം, സ്നേഹം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു സൂചനയാണ്. ഈ സമാധാനവും സമൃദ്ധിയും ഒരുപോലെ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, ശ്രീ, അതായത്, ഭാഗ്യവും സമൃദ്ധിയും, സ്വയം അവിടെ എത്തുന്നു. അതിനാൽ, നാം ബുദ്ധിമുട്ടുള്ളവരോട് സഹകരിക്കേണ്ടതും, കുടുംബത്തിൽ സമാധാനം നിലനിര്ത്തേണ്ടതും അത്യന്താപേക്ഷിതമാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-21