Chapter 4 · Verse 19
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अग्निर्देवो द्विजातीनां मुनीनां हृदि दैवतम् । प्रतिमा स्वल्पबुद्धीनां सर्वत्र समदर्शिनः
Transliteration
agnirdevo dvijātīnāṃ munīnāṃ hṛdi daivatam | pratimā svalpabuddhīnāṃ sarvatra samadarśinaḥ
Translation
അഗ്നി ദേവൻ ദ്വിജാതികളുടെ, മുണികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ദൈവമാണ്. സ്വൽപ്പബുദ്ധികളുടെ എല്ലായിടത്തും സമദർശികളുടെ പ്രതിമയാണ്.
Literal meaning: അഗ്നി ദേവൻ ദ്വിജാതികളുടെ, മുണികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ദൈവമാണ്. സ്വൽപ്പബുദ്ധികളുടെ എല്ലായിടത്തും സമദർശികളുടെ പ്രതിമയാണ്.
Explanation
അഗ്നി ദ്വിജാതികളുടെ ഹൃദയത്തിൽ ദൈവമാണ്; സ്വൽപ്പബുദ്ധികളുടെ എല്ലായിടത്തും സമദർശികളുടെ പ്രതിമ.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ അഗ്നി (അഗ്നി ദേവൻ) ദ്വിജാതികളുടെ (ബ്രാഹ്മണന്മാർ, വൈഷ്ണവന്മാർ തുടങ്ങിയവരുടെ) ഹൃദയത്തിൽ ദൈവമായി കാണപ്പെടുന്നു. അതായത്, അഗ്നി ദ്വിജാതികളുടെ ആത്മാവിൽ ഒരു ദൈവികത്വം ഉണ്ട്. അതേസമയം, സ്വൽപ്പബുദ്ധികൾക്ക് (അറിയാത്തവരായ) സമദർശികളുടെ പ്രതിമയാണ് എന്ന് പറയുന്നത്, അവർക്ക് ഉള്ള അറിവിന്റെ കുറവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സമദർശികൾ, അഥവാ, എല്ലായിടത്തും സമാനമായി കാണുന്നവരാണ്, എന്നാൽ സ്വൽപ്പബുദ്ധികൾക്ക് അവരോടുള്ള അറിവ് കുറവാണ്. ഈ ശ്ലോകം, അറിവിന്റെ പ്രാധാന്യവും, ദൈവികത്വത്തിന്റെ ഉള്ളിൽ കാണുന്ന സമത്വവും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 04-19