Chapter 5 · Verse 15
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
विद्या मित्रं प्रवासे च भार्या मित्रं गृहेषु च । व्याधितस्यौषधं मित्रं धर्मो मित्रं मृतस्य च
Transliteration
vidyā mitraṃ pravāse ca bhāryā mitraṃ gṛheṣu ca | vyādhitasyauṣadhaṃ mitraṃ dharmo mitraṃ mṛtasya ca
Translation
വിദ്യയാണ് യാത്രയിൽ സഖാവ്; വീട്ടിൽ ഭാര്യയാണ് സഖാവ്. രോഗത്തിൽ ഔഷധമാണ് സഖാവ്; ധർമ്മം സഖാവാണ്; മരിച്ചവന്റെ സഖാവ്.
Literal meaning: വിദ്യ (ശിക്ഷ) യാത്രയിൽ (പ്രവാസത്തിൽ) സഖാവാണ്; വീട്ടിൽ (ഗൃഹത്തിൽ) ഭാര്യ സഖാവാണ്. രോഗം (വ്യാധി) വന്നപ്പോൾ ഔഷധം സഖാവാണ്; ധർമ്മം സഖാവാണ്; മരിച്ചവന്റെ (മൃതന്റെ) സഖാവാണ്.
Explanation
വിദ്യ, ഭാര്യ, ഔഷധം, ധർമ്മം, മരിച്ചവന്റെ സഖാവ് എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള ഉപദേശം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ചാണക്യൻ ജീവിതത്തിലെ വിവിധ ഘട്ടങ്ങളിൽ സഖാവുകളുടെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. യാത്രയിൽ വിദ്യയാണ് ഏറ്റവും നല്ല സഖാവ്, കാരണം അത് നമ്മെ അറിവോടെ മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നു. വീട്ടിൽ, ഭാര്യയാണ് സഖാവ്, കാരണം കുടുംബജീവിതത്തിൽ അവളുടെ പിന്തുണ അനിവാര്യമാണ്. രോഗത്തിൽ, ഔഷധം സഖാവാണ്, കാരണം ആരോഗ്യത്തെ വീണ്ടെടുക്കാൻ അത് സഹായിക്കുന്നു. ധർമ്മം, സത്യവും നീതിയും, ജീവിതത്തിൽ ഒരു നല്ല സഖാവാണ്, കാരണം അത് നമുക്ക് ശരിയായ മാർഗം കാണിക്കുന്നു. മരിച്ചവന്റെ സഖാവ്, അതായത്, മരണത്തിന് ശേഷം ധർമ്മം, നമുക്ക് ജീവിതത്തിൽ എങ്ങനെ ജീവിക്കണമെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-15