Chapter 5 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नास्ति मेघसमं तोयं नास्ति चात्मसमं बलम् । नास्ति चक्षुःसमं तेजो नास्ति धान्यसमं प्रियम्
Transliteration
nāsti meghasamaṃ toyaṃ nāsti cātmasamaṃ balam | nāsti cakṣuḥsamaṃ tejo nāsti dhānyasamaṃ priyam
Translation
మేఘానికి సమానమైన నీరు లేదు, ఆత్మకు సమానమైన శక్తి లేదు. కళ్లకు సమానమైన ప్రకాశం లేదు, ధాన్యానికి సమానమైన ప్రియతా లేదు.
Literal meaning: మేఘానికి సమానమైన నీరు లేదు, ఆత్మకు సమానమైన శక్తి లేదు. కళ్లకు సమానమైన ప్రకాశం లేదు, ధాన్యానికి సమానమైన ప్రియతా లేదు.
Explanation
ప్రకృతిలో కొన్ని విషయాలు ప్రత్యేకమైనవి, వాటి విలువను అర్థం చేసుకోవాలి.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను వివరించాడు. మేఘానికి సమానమైన నీరు లేదు అంటే, మేఘం వర్షం కురిపించడం ద్వారా జీవనానికి అవసరమైన నీటిని అందిస్తుందని సూచిస్తుంది. ఆత్మకు సమానమైన శక్తి లేదు అంటే, మన ఆత్మలోని శక్తి అత్యంత ముఖ్యమైనది, దాని విలువను అర్థం చేసుకోవాలి. కళ్లకు సమానమైన ప్రకాశం లేదు అంటే, మన కళ్లలోని చూపు చాలా ప్రత్యేకమైనది, దానిని కాపాడుకోవాలి. ధాన్యానికి సమానమైన ప్రియతా లేదు అంటే, ధాన్యం మన జీవితానికి అత్యంత అవసరమైనది, దాని ప్రాముఖ్యతను గుర్తించాలి. ఈ శ్లోకం ద్వారా చాణక్యుడు మనకు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను గుర్తు చేస్తున్నాడు, వాటి విలువను అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా మన జీవితంలో మంచి నిర్ణయాలు తీసుకోవచ్చు.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-17