Chapter 6 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लुब्धमर्थेन गृह्णीयात् स्तब्धमञ्जलिकर्मणा । मूर्खं छन्दोऽनुवृत्त्या च यथार्थत्वेन पण्डितम्
Transliteration
lubdhamarthena gṛhṇīyāt stabdhamañjalikarmaṇā | mūrkhaṃ chando'nuvṛttyā ca yathārthatvena paṇḍitam
Translation
लोभाने धन मिळवावे, स्थिर मनाने कार्य करावे. मूर्खाला शुद्ध वाचनाने आणि योग्यतेने विद्वान बनवावे.
Literal meaning: लोभाने धन मिळवावे, स्थिर मनाने कार्य करावे. मूर्खाला छंदानुसार वाचनाने आणि यथार्थतेने विद्वान बनवावे.
Explanation
लोभाने धन मिळवावे, स्थिर मनाने कार्य करावे. मूर्खाला विद्वान बनवावे.
या श्लोकात चाणक्यांनी जीवनातील काही महत्त्वाच्या गोष्टींचा उल्लेख केला आहे. 'लोभाने धन मिळवावे' म्हणजेच, आपल्याला आवश्यक असलेले धन मिळवण्यासाठी आपल्याला लोभाचा उपयोग करावा लागतो. याचा अर्थ असा की, आपल्याला आपल्या इच्छांची पूर्तता करण्यासाठी आणि यशस्वी होण्यासाठी प्रेरणा असावी लागते. 'स्थिर मनाने कार्य करावे' म्हणजेच, कोणत्याही कार्यात स्थिरता आणि समर्पण आवश्यक आहे. यामुळे आपण आपल्या उद्दिष्टांपर्यंत पोहोचू शकतो. 'मूर्खाला विद्वान बनवावे' याचा अर्थ आहे की, मूर्ख व्यक्तीला योग्य मार्गदर्शन आणि शिक्षण देऊन त्याला विद्वान बनवता येते. यामध्ये शुद्ध वाचन आणि योग्य ज्ञानाचे महत्त्व अधोरेखित केले आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 06-12