Chapter 7 · Verse 19
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
शुनः पुच्छमिव व्यर्थं जीवितं विद्यया विना । न गुह्यगोपने शक्तं न च दंशनिवारणे
Transliteration
śunaḥ pucchamiva vyarthaṃ jīvitaṃ vidyayā vinā | na guhyagopane śaktaṃ na ca daṃśanivāraṇe
Translation
विद्येशिवाय जीवन हे शुन्याच्या पुच्छासमान आहे. गुप्त गोष्टींचे संरक्षण करणे आणि दंश टाळणे यामध्ये शक्ती नाही.
Literal meaning: विद्येशिवाय जीवन हे शुन्याच्या पुच्छासमान आहे. गुप्त गोष्टींचे संरक्षण करणे आणि दंश टाळणे यामध्ये शक्ती नाही.
Explanation
विद्या नसल्यास जीवन व्यर्थ आहे.
या श्लोकात चाणक्य विद्या आणि ज्ञानाचे महत्त्व स्पष्ट करतात. विद्या नसल्यास जीवन शुन्याच्या पुच्छासमान आहे, म्हणजेच त्यात काहीही अर्थ नाही. गुप्त गोष्टींचे संरक्षण करणे आणि दंश टाळणे यामध्ये शक्ती नाही, म्हणजे ज्ञानाशिवाय आपण आपल्या जीवनातील आव्हानांना तोंड देऊ शकत नाही. विद्या आपल्याला योग्य निर्णय घेण्यास, संकटांचा सामना करण्यास आणि गुप्त माहितीचे संरक्षण करण्यास मदत करते.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-19