Chapter 7 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
हस्ती अङ्कुशमात्रेण वाजी हस्तेन ताड्यते । शृङ्गी लगुडहस्तेन खड्गहस्तेन दुर्जनः
Transliteration
hastī aṅkuśamātreṇa vājī hastena tāḍyate | śṛṅgī laguḍahastena khaḍgahastena durjanaḥ
Translation
ആനത്തെ അങ്കുഷത്തിന്റെ ഒരു സ്പർശത്തിൽ കുതിരയെ കൈകൊണ്ട് അടിക്കുന്നു. കൊമ്പൻ ചെറു കൈകൊണ്ട്, കത്തിയുള്ള കൈകൊണ്ട് ദുര്ജനനെ.
Literal meaning: ആനത്തെ അങ്കുഷത്തിന്റെ മാത്രം സ്പർശത്തിൽ കുതിരയെ കൈകൊണ്ട് അടിക്കുന്നു. കൊമ്പൻ ചെറു കൈകൊണ്ട്, കത്തിയുള്ള കൈകൊണ്ട് ദുര്ജനൻ.
Explanation
ശക്തനായവനെ കുറിച്ച് ചെറിയ ഒരു സ്പർശം കൊണ്ട് നിയന്ത്രിക്കാം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ആനയെ അങ്കുഷത്തിന്റെ ഒരു സ്പർശത്തിൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നുവെന്ന് കാണിക്കുന്നു. അതുപോലെ, കുതിരയെ കൈകൊണ്ട് അടിക്കുന്നതും, കൊമ്പൻ ചെറു കൈകൊണ്ട് ദുര്ജനനെ നിയന്ത്രിക്കുന്നതും, ശക്തിയുള്ളവനെ എങ്ങനെ നിയന്ത്രിക്കാമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. അതായത്, ശക്തിയുള്ളവനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ചെറിയ ഒരു ഉപാധി ഉപയോഗിക്കാമെന്നു ഈ ശ്ലോകം സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ദുര്ജനൻ എന്നത്, ദുഷ്ടനായ വ്യക്തിയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അവനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ ശക്തമായ ഒരു ഉപാധി ആവശ്യമാണ്.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 07-08