Chapter 8 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नाग्निहोत्रं विना वेदा न च दानं विना क्रिया । न भावेन विना सिद्धिस्तस्माद्भावो हि कारणम्
Transliteration
nāgnihotraṃ vinā vedā na ca dānaṃ vinā kriyā | na bhāvena vinā siddhistasmādbhāvo hi kāraṇam
Translation
अग्निहोत्राशिवाय वेद नाहीत, आणि क्रियाशिवाय दान नाही. भावाशिवाय सिद्धी नाही, म्हणून भावच कारण आहे.
Literal meaning: अग्निहोत्राशिवाय वेद नाहीत, दानाशिवाय क्रिया नाही. भावाशिवाय सिद्धी नाही, म्हणून भावच कारण आहे.
Explanation
भावाशिवाय सिद्धी मिळत नाही, म्हणून भाव हे कारण आहे.
या श्लोकात चाणक्य स्पष्ट करतात की ज्ञान (वेद) आणि कर्म (क्रिया) यांचे महत्व आहे. अग्निहोत्र हे एक धार्मिक कर्म आहे, ज्याशिवाय वेदांचा उपयोग नाही. तसेच, दान करण्यासाठी क्रिया आवश्यक आहे. भाव म्हणजे मनाची स्थिती, आणि ती सिद्धी साधण्यासाठी अत्यंत महत्त्वाची आहे. भावाशिवाय कोणतीही सिद्धी मिळवता येत नाही, म्हणून भाव हे सर्व गोष्टींचे कारण आहे. याचा अर्थ असा की, कोणतीही गोष्ट साधण्यासाठी आपल्या मनाची स्थिती आणि भावनांचा सकारात्मक प्रभाव असावा लागतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 08-10