Chapter 9 · Verse 13
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
इक्षुदण्डास्तिलाः शूद्राः कान्ता हेम च मेदिनी । चन्दनं दधि ताम्बूलं मर्दनं गुणवर्धनम्
Transliteration
ikṣudaṇḍāstilāḥ śūdrāḥ kāntā hema ca medinī | candanaṃ dadhi tāmbūlaṃ mardanaṃ guṇavardhanam
Translation
गन्ना, तिळ, शूद्र, प्रिय, सोने आणि पृथ्वी; चंदन, दही, तंबाकू, चिरणे आणि गुण वाढवणे.
Literal meaning: गन्ना, तिळ, शूद्र, प्रिय, सोने आणि पृथ्वी; चंदन, दही, तंबाकू, चिरणे आणि गुण वाढवणे.
Explanation
गन्ना, तिळ, शूद्र, प्रिय, सोने आणि पृथ्वी; चंदन, दही, तंबाकू, चिरणे आणि गुण वाढवणे.
या श्लोकात विविध गोष्टींचा उल्लेख केला आहे ज्यात गन्ना, तिळ, शूद्र, प्रिय, सोने आणि पृथ्वी यांचा समावेश आहे. यामध्ये चंदन, दही, तंबाकू, चिरणे आणि गुण वाढवणे यांचा देखील समावेश आहे. या सर्व गोष्टींचे महत्व त्यांच्या गुणधर्मांमुळे आहे. गन्ना आणि तिळ यांसारख्या वस्तूंचा उपयोग जीवनात आवश्यक आहे, तर चंदन आणि दही यांसारख्या वस्तूंचा उपयोग आरोग्य आणि समृद्धी साठी केला जातो. शूद्र वर्गाचे महत्त्व देखील येथे अधोरेखित केले आहे, कारण ते समाजाच्या विविध कार्यांमध्ये योगदान देतात. यामुळे हे स्पष्ट होते की, विविध घटक एकत्र येऊन जीवनाची गुणवत्ता वाढवतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-13