Chapter 9 · Verse 8
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
अर्धाधीताश्च यैर्वेदास्तथा शूद्रान्नभोजनाः । ते द्विजाः किं करिष्यन्ति निर्विषा इव पन्नगाः
Transliteration
ardhādhītāśca yairvedāstathā śūdrānnabhojanāḥ | te dvijāḥ kiṃ kariṣyanti nirviṣā iva pannagāḥ
Translation
अर्धवाचन करणारे आणि शूद्र जे अन्न खात नाहीत, ते द्विज काय करणार? ते विषरहित सापांसारखे आहेत.
Literal meaning: अर्धवाचन करणारे आणि शूद्र जे अन्न खात नाहीत, ते द्विज काय करणार? ते विषरहित सापांसारखे आहेत.
Explanation
अर्धवाचन करणारे आणि शूद्र जे अन्न खात नाहीत, ते द्विज काय करणार? ते विषरहित सापांसारखे आहेत.
या श्लोकात चाणक्य ज्ञान आणि शिक्षणाच्या महत्त्वावर जोर देतात. अर्धवाचन करणारे म्हणजे जे ज्ञानाचा पूर्ण उपयोग करत नाहीत, तसेच शूद्र जे अन्न खात नाहीत, हे दोन्ही प्रकारचे लोक समाजात निष्क्रिय आहेत. द्विज म्हणजे ब्राह्मण, क्षत्रिय आणि वैश्य, हे समाजातील उच्च जातीत येतात. या श्लोकात चाणक्य विचारतात की, अशा निष्क्रिय लोकांनी समाजासाठी काय योगदान द्यायचे आहे? ते विषरहित सापांसारखे आहेत, ज्यांना काहीही उपयोग नाही. याचा अर्थ असा आहे की, ज्ञान आणि आचार विचार न करता, केवळ जन्माने उच्च जातीत असणे हे काहीही उपयोगाचे नाही.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-08