Book 12 · Passage 23
Attributed to Confucius (Kongzi)
Chinese
樊遲問「仁」。子曰:「愛人。」問「知」。子曰:「知人。」樊遲未達。子曰:「舉直錯諸枉,能使枉者直。」樊遲退,見子夏曰:「鄉也,吾見於夫子而問『知』。子曰:『舉直錯諸枉,能使枉者直。』何謂也?」子夏曰:「富哉言乎!舜有天下,選於眾,舉皋陶,不仁者遠矣;湯有天下,選於眾,舉伊尹,不仁者遠矣。」
Transliteration
fán chí wèn rén 。 zǐ yuē : ài rén 。 wèn zhī 。 zǐ yuē : zhī rén 。 fán chí wèi dá 。 zǐ yuē : jǔ zhí cuò zhū wǎng , néng shǐ wǎng zhě zhí 。 fán chí tuì , jiàn zǐ xià yuē : xiāng yě , wú jiàn wū fū zǐ ér wèn zhī 。 zǐ yuē : jǔ zhí cuò zhū wǎng , néng shǐ wǎng zhě zhí 。 hé wèi yě ? zǐ xià yuē : fù zāi yán hū ! shùn yǒu tiān xià , xuǎn wū zhòng , jǔ gāo táo , bù rén zhě yuǎn yǐ ; tāng yǒu tiān xià , xuǎn wū zhòng , jǔ yī yǐn , bù rén zhě yuǎn yǐ 。
Translation
फान चि ने "रेन" विषयी विचारले. गुरु म्हणाले: "लोकांना प्रेम करा." विचारले "ज्ञान". गुरु म्हणाले: "लोकांना ओळखा." फान चि समजला नाही. गुरु म्हणाले: "सत्याला वाईटांवर ठेवा, त्यामुळे वाईटांना सत्य बनवता येईल." फान चि परत गेला, आणि झी शिया ला भेटला आणि म्हणाला: "माझ्या देशात, मी गुरुंकडे ज्ञानाबद्दल विचारले. गुरु म्हणाले: 'सत्याला वाईटांवर ठेवा, त्यामुळे वाईटांना सत्य बनवता येईल.' याचा अर्थ काय?" झी शिया म्हणाला: "हे किती समृद्ध आहे! शुनने संपूर्ण जग जिंकले, लोकांमधून निवडले, गाओ ताओ याला उभे केले, अनैतिक लोक दूर झाले; तांगने संपूर्ण जग जिंकले, लोकांमधून निवडले, यी यिन याला उभे केले, अनैतिक लोक दूर झाले."
Literal meaning: फान चि ने "रेन" विषयी विचारले. गुरु म्हणाले: "लोकांना प्रेम करा." विचारले "ज्ञान". गुरु म्हणाले: "लोकांना ओळखा." फान चि समजला नाही. गुरु म्हणाले: "सत्याला वाईटांवर ठेवा, त्यामुळे वाईटांना सत्य बनवता येईल." फान चि परत गेला, आणि झी शिया ला भेटला आणि म्हणाला: "माझ्या देशात, मी गुरुंकडे ज्ञानाबद्दल विचारले. गुरु म्हणाले: 'सत्याला वाईटांवर ठेवा, त्यामुळे वाईटांना सत्य बनवता येईल.' याचा अर्थ काय?" झी शिया म्हणाला: "हे किती समृद्ध आहे! शुनने संपूर्ण जग जिंकले, लोकांमधून निवडले, गाओ ताओ याला उभे केले, अनैतिक लोक दूर झाले; तांगने संपूर्ण जग जिंकले, लोकांमधून निवडले, यी यिन याला उभे केले, अनैतिक लोक दूर झाले."
Explanation
लोकांना प्रेम करणे आणि त्यांना ओळखणे हे ज्ञानाचे मुख्य आधार आहेत.
या उताऱ्यात, फान चि 'रेन' म्हणजेच प्रेम आणि 'ज्ञान' याबद्दल विचारतो. गुरु सांगतात की लोकांना प्रेम करणे म्हणजेच 'रेन' आणि लोकांना ओळखणे म्हणजे 'ज्ञान'. फान चि याला समजत नाही, त्यामुळे गुरु पुढे सांगतात की सत्याला वाईटांवर ठेवणे म्हणजे वाईटांना सुधारण्याची क्षमता देणे. याचा अर्थ असा की, जर आपण योग्य व्यक्तींना योग्य स्थानावर ठेवले, तर समाजातील वाईट लोक सुधरू शकतात. झी शिया याला हे समजावून सांगतो की इतिहासात शुन आणि तांग यांनी योग्य व्यक्तींना निवडून अनैतिक लोकांना दूर केले, ज्यामुळे त्यांचे राज्य मजबूत झाले.
Source edition (provenance)
gutenberg:23839-0.txt; transliteration: pinyin-pro (tone marks, build-generated); book 12 passage 22 (row 23)