Chapter 5 · Verse 21
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नराणां नापितो धूर्तः पक्षिणां चैव वायसः । चतुष्पादं शृगालस्तु स्त्रीणां धूर्ता च मालिनी
Transliteration
narāṇāṃ nāpito dhūrtaḥ pakṣiṇāṃ caiva vāyasaḥ | catuṣpādaṃ śṛgālastu strīṇāṃ dhūrtā ca mālinī
Translation
मनुष्यांमध्ये पिता धूर्त असतो, पक्ष्यांमध्ये वायस धूर्त असतो; चतुष्पादांमध्ये शृगाल धूर्त असतो आणि स्त्रींमध्ये मालिनी धूर्त असते.
Literal meaning: Among men, the father is deceitful; among birds, the crow is deceitful; among quadrupeds, the jackal is deceitful; and among women, the garland-maker is deceitful.
Explanation
मनुष्यांमध्ये पिता आणि इतर प्राण्यांमध्ये त्यांच्या जातीतील धूर्तता दर्शवली आहे.
या श्लोकात विविध प्राण्यांमध्ये धूर्ततेचा उल्लेख केला आहे. मनुष्यांमध्ये पिता धूर्त असतो, म्हणजेच कधी कधी वडील आपल्या मुलांना चांगल्या मार्गावर नेण्यासाठी धूर्तपणा करतात. पक्ष्यांमध्ये वायस म्हणजेच चतुष्पादांमध्ये शृगाल धूर्त असतो, याचा अर्थ असा की शृगाल आपल्या शिकार करण्याच्या पद्धतीत धूर्त असतो. स्त्रींमध्ये मालिनी धूर्त असते, याचा अर्थ असा की काही वेळा स्त्रिया त्यांच्या उद्देशांसाठी धूर्तपणा करतात. या सर्व उदाहरणांमुळे धूर्ततेचा एक सामान्य धागा स्पष्ट होतो, जो जीवनाच्या विविध पैलूंमध्ये अस्तित्वात आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 05-21