Work 1 · Passage 514
Stoic tradition
Greek
Τρίτον, ὅτι, εἰ μὲν ὀρθῶς ταῦτα ποιοῦσιν, οὐ δεῖ δυσχεραίνειν· εἰ ὀ οὐκ ὀρθῶς, δηλονότι ἄκοντες καὶ ἀγνοοῦντες. πᾶσα γὰρ ψυχὴ ἄκουσα στέρεται, ὥσπερ τοῦ ἀληθοῦς, οὕτως καὶ τοῦ κατ’ ἀξίαν ἑκάστῳ προσφέρεσθαι. ἄχθονται γοῦν ἀκούοντες ἄδικοι καὶ ἀγνώμονες καὶ πλεονέκται καὶ καθάπαξ ἁμαρτητικοὶ περὶ τοὺς πλησίον. Τέταρτον, ὅτι καὶ αὐτὸς πολλὰ ἁμαρτάνεις καὶ ἄλλος τοιοῦτος εἷ· καὶ εἴ τινων δὲ ἁμαρτημάτων ἀπέχῃ, ἀλλὰ τήν γε ἕξιν ἐποιστικὴν ἔχεις, εἰ καὶ διὰ δειλίαν ἢ δοξοκοπίαν ἢ τοιοῦτό τι κακὸν ἀπέχῃ τῶν ὁμοίων ἁμαρτημάτων.
Transliteration
Triton, hoti, ei men orthōs tauta poiousin, ou dei dyscherainein ei o ouk orthōs, dēlonoti akontes kai agnoountes. pasa gar psychē akousa steretai, hōsper tou alēthous, houtōs kai tou kat’ axian hekastō prospheresthai. achthontai goun akouontes adikoi kai agnōmones kai pleonektai kai kathapax hamartētikoi peri tous plēsion. Tetarton, hoti kai autos polla hamartaneis kai allos toioutos hei kai ei tinōn de hamartēmatōn apechē, alla tēn ge hexin epoistikēn echeis, ei kai dia deilian ē doxokopian ē toiouto ti kakon apechē tōn homoiōn hamartēmatōn.
Translation
तीसरा, यदि वे सही ढंग से ये करते हैं, तो उन्हें कठिनाई नहीं होनी चाहिए; यदि वे सही नहीं करते हैं, तो स्पष्ट है कि वे अनजाने और अनिच्छा से करते हैं। क्योंकि हर आत्मा सुनने में कमी पाती है, जैसे सत्य में, वैसे ही हर एक को उसके अनुसार प्रदान किया जाना चाहिए। इसलिए, अन्यायियों और कृतज्ञता न करने वालों और अधिक चाह रखने वालों और एक बार में ही गलती करने वालों को सुनकर दुःख होता है। चौथा, यह भी कि तुम स्वयं बहुत सी गलतियाँ करते हो और दूसरा ऐसा ही है; और यदि तुम कुछ गलतियों से दूर रहते हो, लेकिन तुम्हारे पास फिर भी एक दोषपूर्ण स्वभाव है, चाहे वह डर या प्रतिष्ठा की चाह या ऐसा ही कोई बुरा कारण हो, तुम समान गलतियों से दूर रहते हो।
Literal meaning: तीसरा, यदि वे सही ढंग से ये करते हैं, तो उन्हें कठिनाई नहीं होनी चाहिए; यदि वे सही नहीं करते हैं, तो स्पष्ट है कि वे अनजाने और अनिच्छा से करते हैं। क्योंकि हर आत्मा सुनने में कमी पाती है, जैसे सत्य में, वैसे ही हर एक को उसके अनुसार प्रदान किया जाना चाहिए। इसलिए, अन्यायियों और कृतज्ञता न करने वालों और अधिक चाह रखने वालों और एक बार में ही गलती करने वालों को सुनकर दुःख होता है। चौथा, यह भी कि तुम स्वयं बहुत सी गलतियाँ करते हो और दूसरा ऐसा ही है; और यदि तुम कुछ गलतियों से दूर रहते हो, लेकिन तुम्हारे पास फिर भी एक दोषपूर्ण स्वभाव है, चाहे वह डर या प्रतिष्ठा की चाह या ऐसा ही कोई बुरा कारण हो, तुम समान गलतियों से दूर रहते हो।
Explanation
सच्ची समझ और आत्म-निरीक्षण के महत्व को समझाना।
इस पाठ में स्टोइक दर्शन की एक महत्वपूर्ण सीख दी गई है। पहले भाग में कहा गया है कि यदि कोई व्यक्ति सही तरीके से कार्य कर रहा है, तो उसे कठिनाई नहीं होनी चाहिए। यदि वह गलत कर रहा है, तो यह स्पष्ट है कि वह अनजाने में या अनिच्छा से ऐसा कर रहा है। यह हमें यह सिखाता है कि हमें अपने कार्यों का आत्म-निरीक्षण करना चाहिए और यह समझना चाहिए कि हमारी गलतियाँ अक्सर हमारी अनजानियों या इच्छाओं के कारण होती हैं। दूसरे भाग में यह बताया गया है कि हर आत्मा को उसके अनुसार ही प्रतिक्रिया मिलनी चाहिए। यह हमें यह समझाता है कि जब हम दूसरों की गलतियों को देखते हैं, जैसे अन्याय, कृतज्ञता की कमी, या अधिक चाहत, तो हमें दुःख होता है। यह हमारे लिए एक संकेत है कि हमें अपने आचरण पर ध्यान देना चाहिए। अंत में, यह कहा गया है कि हम सभी गलतियाँ करते हैं, और यदि हम कुछ गलतियों से बचते हैं, तो भी अगर हमारे भीतर कोई दोष है, जैसे डर या प्रतिष्ठा की चाह, तो हम समान गलतियों से दूर नहीं रह सकते। यह हमें यह सिखाता है कि केवल बाहरी कार्यों को सुधारने से कुछ नहीं होगा, बल्कि हमें अपने भीतर के दोषों को भी पहचानना और सुधारना चाहिए।
Source edition (provenance)
perseus:tlg0562.tlg001.perseus-grc2; 11.18.2; transliteration: greek-transliteration (build)