Work 3 · Passage 265
Stoic tradition
Greek
Mucius ignibus manum inposuit. Acerbum est uri; quanto acerbius, si id te faciente patiaris! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se inriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum, quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit, nihil fortius. Vide quanto acrior sit ad occupanda pericula virtus quam crudelitas ad inroganda: facilius Porsenna Mucio ignovit, quod voluerat occidere, quam sibi Mucius, quod non occiderat.
Transliteration
Mucius ignibus manum inposuit. Acerbum est uri; quanto acerbius, si id te faciente patiaris! Vides hominem non eruditum nec ullis praeceptis contra mortem aut dolorem subornatum, militari tantum robore instructum, poenas a se inriti conatus exigentem; spectator destillantis in hostili foculo dexterae stetit nec ante removit nudis ossibus fluentem manum, quam ignis illi ab hoste subductus est. Facere aliquid in illis castris felicius potuit, nihil fortius. Vide quanto acrior sit ad occupanda pericula virtus quam crudelitas ad inroganda: facilius Porsenna Mucio ignovit, quod voluerat occidere, quam sibi Mucius, quod non occiderat.
Translation
മൂസിയസ് തീയിൽ തന്റെ കൈ വെച്ചുവെച്ചു. കത്തുന്നത് ദു:ഖകരമാണ്; അതിന്റെ ദു:ഖം എത്രയോ കൂടിയാണെന്ന്, അത് നിനക്കായി സംഭവിക്കുമ്പോൾ! നീ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസം ഇല്ലാത്ത, മരണത്തിന്റെയും വേദനയുടെയും നേരെ യാതൊരു ഉപദേശത്തിലും സജ്ജമല്ലാത്ത, സൈനിക ശക്തിയാൽ മാത്രം സജ്ജമാക്കിയ മനുഷ്യനെ കാണുന്നു, തന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളാൽ തന്നെ ശിക്ഷകളെ ആവശ്യപ്പെടുന്ന; ശത്രുവിന്റെ തീയിൽ നിൽക്കുന്നതിൽ, അവൻ തന്റെ നഖങ്ങൾക്കൊപ്പം ഒഴുകുന്ന കൈ നീക്കാതെ നിൽക്കുന്നു, അതുവരെ തീ അവൻ ശത്രുവിൽ നിന്ന് എടുത്തു. ആ ക്യാമ്പിൽ മറ്റൊന്നും ചെയ്യാൻ അദ്ദേഹം കഴിയും, എന്നാൽ അതിനേക്കാൾ ശക്തമായ ഒന്നുമില്ല. അപകടങ്ങൾ കൈക്കൊള്ളുന്നതിൽ ധർമ്മം എത്രത്തോളം ശക്തമാണ്, ക്രൂരതകൾ ഏല്പിക്കാനുള്ളതിൽ എത്രത്തോളം ദു:ഖകരമാണ്: പോർസേന മൂസിയസിന് ക്ഷമിച്ചു, അവൻ കൊലപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു, എന്നാൽ മൂസിയസ് തന്റെ കൈകൊണ്ട് കൊലപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല.
Literal meaning: Mucius placed his hand in the fire. It is bitter to burn; how much more bitter, if you suffer it while doing so! You see a man uneducated and not prepared by any teachings against death or pain, equipped only with military strength, demanding punishments from himself for his futile attempts; he stood as a spectator in the hostile fire, and did not remove his flowing hand with bare bones until the fire was taken from him by the enemy. He could do something happier in those camps, nothing stronger. See how much sharper virtue is to seize dangers than cruelty is to inflict them: Porsenna forgave Mucius, whom he wished to kill, more easily than Mucius forgave himself for not having killed.
Explanation
മൂസിയസ് തന്റെ കൈ തീയിൽ വെച്ച് കത്തുന്നത് എത്ര ദു:ഖകരമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു, എന്നാൽ അതിന്റെ ദു:ഖം മറ്റുള്ളവരുടെ കൈകൊണ്ട് സംഭവിക്കുമ്പോൾ എത്ര കൂടിയാകും എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ പാസ്സേജിൽ, മൂസിയസ് തന്റെ കൈ തീയിൽ വെച്ചുകൊണ്ട് തന്റെ ധൈര്യവും ശക്തിയും കാണിക്കുന്നു. അവൻ ഒരു വിദ്യാഭ്യാസം ഇല്ലാത്ത, എന്നാൽ സൈനിക ശക്തിയാൽ മാത്രം സജ്ജമാക്കിയ മനുഷ്യനാണ്. അവൻ തന്റെ കൈയിൽ നിന്നുള്ള ദു:ഖം സഹിക്കുമ്പോൾ, അത് എത്ര ദു:ഖകരമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. എന്നാൽ, മറ്റുള്ളവരുടെ കൈകൊണ്ട് അവനെ കത്തിക്കാൻ ശ്രമിക്കുമ്പോൾ, അത് കൂടുതൽ ദു:ഖകരമായിരിക്കും. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, ധർമ്മം (virtue) അപകടങ്ങളെ ഏറ്റെടുക്കുന്നതിൽ എത്ര ശക്തമാണ്, ക്രൂരത (cruelty) മറ്റുള്ളവരെ ദു:ഖത്തിലാക്കുന്നതിൽ എത്ര ദു:ഖകരമാണെന്ന് കാണിക്കുന്നു. പോർസേന, മൂസിയസിനെ കൊലപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചു, എന്നാൽ അവൻ തന്റെ കൈകൊണ്ട് കൊലപ്പെടുത്താൻ ആഗ്രഹിച്ചില്ല, അതിനാൽ അവൻ പോർസേനയെ ക്ഷമിച്ചു.
Source edition (provenance)
perseus:phi1017.phi015.perseus-lat2; ep 24.5; transliteration: identical Latin