Chapter 1 · Verse 13
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
ततः शङ्खाश् च भेर्यश् च पणवानकगोमुखाः । सहसैवाभ्यहन्यन्त स शब्दस् तुमुलोभवत्
Transliteration
tataḥ śaṅkhāś ca bheryaś ca paṇavānakagomukhāḥ | sahasaivābhyahanyanta sa śabdas tumulobhavat
Translation
त्यानंतर शंख आणि भेरी यांचा आवाज एकत्र झाला. अचानकच त्यांनी एकत्रितपणे आवाज केला, जो अत्यंत गडबडीत होता.
Literal meaning: त्यानंतर शंख आणि भेरी यांचा आवाज एकत्र झाला. अचानकच त्यांनी एकत्रितपणे आवाज केला, जो अत्यंत गडबडीत होता.
Explanation
शंख आणि भेरी यांचा आवाज एकत्र झाला, जो गडबडीत होता.
या श्लोकात, कुरुक्षेत्राच्या युद्धभूमीवर शंख आणि भेरी यांचा आवाज एकत्रितपणे वाजत आहे. हे आवाज युद्धाच्या आरंभाचे संकेत देतात. शंख वाजवणे हे प्राचीन भारतीय परंपरेत विजयाची घोषणा करण्यासाठी केले जाते. या आवाजामुळे युद्धाची तीव्रता आणि महत्त्व वाढते. यामुळे योद्ध्यांच्या मनात उत्साह आणि धैर्य निर्माण होते, परंतु याचवेळी या आवाजात एक गडबड आणि अस्थिरता देखील आहे, जी युद्धाच्या भीती आणि अनिश्चिततेचे प्रतीक आहे. हे श्लोक युद्धाच्या प्रारंभाच्या क्षणाची गंभीरता दर्शवतो, जिथे सर्व काही एकत्रितपणे एकच आवाजात व्यक्त होते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 1 v 13