Chapter 10 · Verse 21
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
आदित्यानाम् अहं विष्णुर् ज्योतिषां रविर् अंशुमान् । मरीचिर् मरुताम् अस्मि नक्षत्राणाम् अहं शशी
Transliteration
ādityānām ahaṃ viṣṇur jyotiṣāṃ ravir aṃśumān | marīcir marutām asmi nakṣatrāṇām ahaṃ śaśī
Translation
आदित्यांमध्ये मी विष्णू आहे, ज्योतिंमध्ये मी रवि आहे, तेजस्वी आहे. मरीचीत मी मरुतांचा आहे, नक्षत्रांमध्ये मी चंद्र आहे.
Literal meaning: आदित्यांमध्ये मी विष्णू आहे, ज्योतिंमध्ये मी रवि आहे, अंशुमान आहे. मरीचीत मी मरुतांचा आहे, नक्षत्रांमध्ये मी चंद्र आहे.
Explanation
आदित्यांमध्ये मी विष्णू आहे, ज्योतिंमध्ये मी रवि आहे, मरीचीत मी मरुतांचा आहे, नक्षत्रांमध्ये मी चंद्र आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने विविध दिव्यतत्त्वांचे वर्णन केले आहे. आदित्य म्हणजे सूर्य, ज्यात विष्णूची उपमा दिली आहे. याचा अर्थ असा की, सूर्याच्या रूपाने विष्णू सर्व विश्वाला प्रकाश देतो. ज्योतिंमध्ये रवि म्हणजे सूर्य आहे, जो तेजस्वी आहे आणि जीवनासाठी आवश्यक आहे. मरीच म्हणजे वाऱ्याचा एक प्रकार, ज्यामध्ये भगवान श्रीकृष्ण मरुतांचा प्रतिनिधी आहेत, म्हणजेच वाऱ्याच्या शक्तीचा स्रोत. नक्षत्रांमध्ये चंद्र म्हणजे चंद्रमा, जो रात्रीच्या काळात प्रकाश देतो आणि जीवनाच्या चक्रात महत्त्वाचा आहे. या श्लोकातून भगवान श्रीकृष्णाने दर्शवले आहे की, सर्व दिव्यतत्त्वे त्याच्यात आहेत आणि ते सर्व विश्वाचा आधार आहेत.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 21