Chapter 10 · Verse 31
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
पवनः पवताम् अस्मि रामः शस्त्रभृताम् अहम् । झषाणां मकरश् चास्मि स्त्रोतसाम् अस्मि जाह्नवी
Transliteration
pavanaḥ pavatām asmi rāmaḥ śastrabhṛtām aham | jhaṣāṇāṃ makaraś cāsmi strotasām asmi jāhnavī
Translation
ഞാൻ വായുവിന്റെ ദൈവമാണ്, ആയുധധാരികളുടെ രാമൻ ഞാൻ ആണ്. ഞാൻ മത്സ്യങ്ങളുടെ മകരം, നദികളുടെ ജാഹ്നവി ആണ്.
Literal meaning: ഞാൻ വായുവിന്റെ (പവന) ദൈവമാണ്, ആയുധധാരികളുടെ (ശസ്ത്രഭൃത) രാമൻ ഞാൻ ആണ്. ഞാൻ മത്സ്യങ്ങളുടെ (ജഹ്ഷ) മകരം, നദികളുടെ (സ്ത്രോതസ) ജാഹ്നവി ആണ്.
Explanation
ഞാൻ വായുവിന്റെ ദൈവമാണ്, ആയുധധാരികളുടെ രാമൻ, മത്സ്യങ്ങളുടെ മകരം, നദികളുടെ ജാഹ്നവി.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദിവ്യമായ സവിശേഷതകളെ വിശദീകരിക്കുന്നു. വായുവിന്റെ ദൈവമായാണ് അദ്ദേഹം സ്വയം പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നത്, അതായത്, വായു എല്ലായിടത്തും സജീവമാണ്, അതിനാൽ അതിന്റെ ശക്തി അനന്തമാണ്. ആയുധധാരികളുടെ രാമൻ എന്നത്, രാമായണത്തിലെ രാമൻ എന്ന മഹാനായ വ്യക്തിത്വത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അവൻ ധർമ്മത്തിന്റെ പ്രതീകമാണ്. മത്സ്യങ്ങളുടെ മകരം, അതായത്, മത്സ്യങ്ങളുടെ രാജാവ്, ജലജീവികളുടെ ശക്തിയും മഹത്വവും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. നദികളുടെ ജാഹ്നവി, ഗംഗയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, ജലത്തിന്റെ ശുദ്ധിയും, അതിന്റെ ആത്മീയതയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം പ്രകൃതിയിലെ വിവിധ ഘടകങ്ങളുടെ ദിവ്യമായ സാന്നിധ്യത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു, അവയെല്ലാം ദൈവത്തിന്റെ സൃഷ്ടിയുടെയും ശക്തിയുടെയും ഭാഗമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 31