Chapter 10 · Verse 33
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अक्षराणाम् अकारोस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहम् एवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः
Transliteration
akṣarāṇām akārosmi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | aham evākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ
Translation
ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕಾರ, ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನು, ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾನು; ನಾನು ಶಾಶ್ವತ ಕಾಲ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮುಖವಿರುವೆನು.
Literal meaning: ಅಕ್ಷರಗಳಲ್ಲಿ ನಾನು ಅಕಾರ, ದ್ವಂದ್ವದಲ್ಲಿ ನಾನು, ಸಮಾಸದಲ್ಲಿ ನಾನು; ನಾನು ಶಾಶ್ವತ ಕಾಲ, ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತ, ಎಲ್ಲ ಕಡೆ ಮುಖವಿರುವೆನು.
Explanation
ನಾನು ಶಾಶ್ವತ ಮತ್ತು ಸೃಷ್ಟಿಕರ್ತನಾಗಿದ್ದೇನೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಕೃಷ್ಣನು ತನ್ನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಾನೆ. 'ಅಕ್ಷರ' ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತ, ಶಾಶ್ವತವಾದವು ಎಂದರೆ ಅದು ಯಾವಾಗಲೂ ಇರುವುದಾಗಿದೆ. 'ಅಕಾರ' ಎಂದರೆ ಆಕಾರವಿಲ್ಲದ, ಅರ್ಥಾತ್, ಪರಮಾತ್ಮನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ದ್ವಂದ್ವ' ಎಂದರೆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ವಿರುದ್ಧದ ಶಕ್ತಿಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ, ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಹಿತ ಮತ್ತು ಹಿತಾಸಕ್ತಿಯ ನಡುವಿನ ಸಮತೋಲನ. 'ಸಮಾಸ' ಎಂದರೆ ಸಮಾನಾರ್ಥಕ ಪದಗಳ ಸಂಯೋಜನೆ, ಇದು ಪರಮಾತ್ಮನ ಸರ್ವವ್ಯಾಪಕತೆಯನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. 'ಕಾಲ' ಎಂದರೆ ಶಾಶ್ವತ ಕಾಲ, ಇದು ಎಲ್ಲವೂ ಬದಲಾಯಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಪರಮಾತ್ಮನ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ದೇವರ ಶಾಶ್ವತ ಸ್ವರೂಪವನ್ನು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲದರಲ್ಲಿ ಇರುವುದನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 33