Chapter 10 · Verse 33
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अक्षराणाम् अकारोस्मि द्वन्द्वः सामासिकस्य च । अहम् एवाक्षयः कालो धाताहं विश्वतोमुखः
Transliteration
akṣarāṇām akārosmi dvandvaḥ sāmāsikasya ca | aham evākṣayaḥ kālo dhātāhaṃ viśvatomukhaḥ
Translation
अक्षरांमध्ये मी 'अ' आहे, द्वंद्वात मी सामासिक आहे. मी एकटा अमर काळ आहे, सर्वत्र मुख असलेला धाता आहे.
Literal meaning: अक्षरांमध्ये मी 'अ' आहे, द्वंद्वात मी सामासिक आहे. मी एकटा अमर काळ आहे, सर्वत्र मुख असलेला धाता आहे.
Explanation
अक्षरांमध्ये 'अ' म्हणजे प्रारंभ, आणि मी अमर काळ आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण म्हणतात की, अक्षरांमध्ये 'अ' म्हणजे प्रारंभ आहे, ज्यामुळे सर्व गोष्टींची सुरुवात होते. द्वंद्व म्हणजे एकत्रितपणे असलेल्या दोन गोष्टी, ज्या एकत्र येऊन एक नवा अर्थ निर्माण करतात. श्रीकृष्ण हे अमर काळाचे प्रतीक आहेत, जो कधीही नष्ट होत नाही. त्याचप्रमाणे, 'धाता' म्हणजे सर्व विश्वाचा आधार, जो सर्वत्र आहे आणि सर्व गोष्टींचा समावेश करतो. या श्लोकातून आपल्याला कळते की, भगवान श्रीकृष्ण सर्व गोष्टींचा आधार आहेत आणि त्यांच्यातील अमरत्व दर्शवतात.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 33