Chapter 11 · Verse 48
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
न वेद यज्ञाध्ययनैर् न दानैः । न च क्रियाभिर् न तपोभिर् उग्रैः । एवंरूपः शक्य अहं नृलोके । द्रष्टुं त्वदन्येन कुरुप्रवीर
Transliteration
na veda yajñādhyayanair na dānaiḥ | na ca kriyābhir na tapobhir ugraiḥ | evaṃrūpaḥ śakya ahaṃ nṛloke | draṣṭuṃ tvadanyena kurupravīra
Translation
न वेद, यज्ञ और अध्ययन से, न दान से। न ही क्रियाओं से, न तप से, जो उग्र हैं। इस प्रकार का रूप, मैं नृलोक में किसी अन्य द्वारा देखने योग्य नहीं हूँ।
Literal meaning: न वेद यज्ञाध्ययनैर् न दानैः | न च क्रियाभिर् न तपोभिर् उग्रैः | इस रूप को, मैं नृलोक में किसी अन्य द्वारा देखने योग्य नहीं हूँ।
Explanation
भगवान श्रीकृष्ण कहते हैं कि उनका दिव्य रूप केवल भक्ति से देखा जा सकता है, न कि वेद, यज्ञ, दान, क्रियाएँ या तप से।
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण यह स्पष्ट करते हैं कि उनका अद्वितीय और दिव्य रूप केवल भक्ति और प्रेम से देखा जा सकता है। वेद, यज्ञ, अध्ययन, दान, कठोर तप और अन्य धार्मिक क्रियाएँ महत्वपूर्ण हैं, लेकिन वे भगवान के वास्तविक स्वरूप को देखने के लिए पर्याप्त नहीं हैं। यह श्लोक हमें यह सिखाता है कि आध्यात्मिक अनुभव और दिव्य दृष्टि के लिए केवल बाहरी क्रियाएँ ही नहीं, बल्कि गहरी भक्ति और समर्पण की आवश्यकता होती है।
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 11 v 48