Chapter 12 · Verse 18
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
समः शत्रौ च मित्रे च तथा मानापमानयोः । शीतोष्णसुखदुःखेषु समः सङ्गविवर्जितः
Transliteration
samaḥ śatrau ca mitre ca tathā mānāpamānayoḥ | śītoṣṇasukhaduḥkheṣu samaḥ saṅgavivarjitaḥ
Translation
शत्रू आणि मित्र यांच्यात, तसेच मान आणि अपमान यांच्यात, थंड आणि उष्ण, सुख आणि दुःख यांच्यात सम असलेला, संलग्नता न ठेवणारा.
Literal meaning: शत्रू आणि मित्र यांच्यात, तसेच मान आणि अपमान यांच्यात, थंड आणि उष्ण, सुख आणि दुःख यांच्यात सम असलेला, संलग्नता न ठेवणारा.
Explanation
सुख-दुख, मान-अपमान, मित्र-शत्रू यांच्यात समता राखणारा व्यक्ती.
भगवद गीतेतील हा श्लोक समतेच्या तत्त्वावर आधारित आहे. या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण सांगतात की, जो व्यक्ती शत्रू आणि मित्र, मान आणि अपमान, थंड आणि उष्ण, सुख आणि दुःख यांच्यात समता राखतो, तो खरा ज्ञानी आहे. याचा अर्थ असा आहे की, जीवनातील विविध परिस्थितींमध्ये संतुलन राखणे आवश्यक आहे. या संतुलनामुळे व्यक्ती मानसिक शांती साधू शकतो आणि त्याच्या आंतरिक शक्तीला जागृत करू शकतो. संलग्नता न ठेवणारा म्हणजेच, जो बाह्य परिस्थितींवर अवलंबून न राहता, आपल्या अंतर्मनात स्थिर राहतो, तोच खरा योगी आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 12 v 18