Chapter 13 · Verse 21
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
कार्य कारण कर्तृत्वे हेतुः प्रकृतिर् उच्यते । पुरुषः सुखदुःखानां भोक्तृत्वे हेतुर् उच्यते
Transliteration
kārya kāraṇa kartṛtve hetuḥ prakṛtir ucyate | puruṣaḥ sukhaduḥkhānāṃ bhoktṛtve hetur ucyate
Translation
പ്രകൃതിയെ പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും കർത്തൃത്വത്തിനും കാരണം എന്നു പറയുന്നു. പുരുഷനെ സന്തോഷവും ദുഖവും അനുഭവിക്കുന്നതിനും കാരണം എന്നു പറയുന്നു.
Literal meaning: പ്രകൃതിയെ പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും കർത്തൃത്വത്തിനും കാരണം എന്നു പറയുന്നു. പുരുഷനെ സന്തോഷവും ദുഖവും അനുഭവിക്കുന്നതിനും കാരണം എന്നു പറയുന്നു.
Explanation
പ്രകൃതിയും പുരുഷനും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, പ്രവർത്തനങ്ങൾ, കാരണങ്ങൾ, കർത്തൃത്വം എന്നിവയെ സംബന്ധിച്ചുള്ള അടിസ്ഥാന സിദ്ധാന്തങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു. പ്രകൃതിയെ പ്രവർത്തനത്തിനും കാരണത്തിനും കർത്തൃത്വത്തിനും കാരണം എന്ന് പറയുന്നത്, പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവം തന്നെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും, അവയുടെ ഫലങ്ങൾക്കായി കർത്താവായി പ്രവർത്തിക്കുന്നതും ആണ്. അതേസമയം, പുരുഷൻ (മനുഷ്യൻ) സന്തോഷവും ദുഖവും അനുഭവിക്കുന്നതിനും കാരണം എന്നത്, മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങൾ പ്രകൃതിയുടെ സ്വഭാവത്തോടും, അവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളോടും ബന്ധപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. ഈ ആശയം, മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ അനുഭവങ്ങൾ എങ്ങനെ രൂപപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ആഴത്തിലുള്ള ധാരണ നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 21