Chapter 13 · Verse 22
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
पुरुषः प्रकृतिस्थो हि भुङ्क्ते प्रकृतिजान् गुणान् । कारणं गुणसङ्गोस्य सदसद्योनिजन्मसु
Transliteration
puruṣaḥ prakṛtistho hi bhuṅkte prakṛtijān guṇān | kāraṇaṃ guṇasaṅgosya sadasadyonijanmasu
Translation
പുരുഷൻ പ്രകൃതിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിയാൽ സൃഷ്ടിച്ച ഗുണങ്ങളെ ആസ്വദിക്കുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ ബന്ധം കാരണം, അവൻ സദസദ്യോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
Literal meaning: പുരുഷൻ പ്രകൃതിയിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ പ്രകൃതിയാൽ സൃഷ്ടിച്ച ഗുണങ്ങളെ ആസ്വദിക്കുന്നു. ഗുണങ്ങളുടെ ബന്ധം കാരണം, അവൻ സദസദ്യോനികളിൽ ജനിക്കുന്നു.
Explanation
പ്രകൃതിയിൽ നിൽക്കുന്ന പുരുഷൻ, പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, പുരുഷൻ (അഥവാ ആത്മാവ്) പ്രകൃതിയിൽ (പ്രകൃതി) നിൽക്കുമ്പോൾ, അവൻ പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങളെ അനുഭവിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നു. പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങൾ, സത്ത്വം, രജസ്സ്, തമസ് എന്നിവയാണ്. ഈ ഗുണങ്ങളുടെ ബന്ധം കാരണം, പുരുഷൻ സദസദ്യോനികളിൽ (ശ്രേഷ്ഠവും അശ്രേഷ്ഠവുമായ ജന്മങ്ങളിൽ) ജനിക്കുന്നു. അതായത്, മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങൾ, അവന്റെ ഗുണങ്ങളുടെയും അവന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെയും ഫലമാണ്. ഈ ആശയം, ആത്മാവിന്റെ അനുഭവങ്ങൾ പ്രകൃതിയുടെ ഗുണങ്ങൾക്കൊപ്പം എങ്ങനെ ബന്ധപ്പെടുന്നുവെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 22