Chapter 13 · Verse 35
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
क्षेत्रक्षेत्रज्ञयोर् एवम् अन्तरं ज्ञानचक्षुषा । भूतप्रकृतिमोक्षं च ये विदुर् यान्ति ते परम्
Transliteration
kṣetrakṣetrajñayor evam antaraṃ jñānacakṣuṣā | bhūtaprakṛtimokṣaṃ ca ye vidur yānti te param
Translation
క్షేత్రం మరియు క్షేత్రజ్ఞుని మధ్య ఈ విధంగా జ్ఞాన క్షణిక దృష్టితో తెలుసుకునేవారు, భూత ప్రకృతిని మరియు మోక్షాన్ని తెలుసుకుని, వారు పరమ స్థితికి చేరుకుంటారు.
Literal meaning: క్షేత్రం మరియు క్షేత్రజ్ఞుని మధ్య ఈ విధంగా జ్ఞాన క్షణిక దృష్టితో తెలుసుకునేవారు, భూత ప్రకృతిని మరియు మోక్షాన్ని తెలుసుకుని, వారు పరమ స్థితికి చేరుకుంటారు.
Explanation
క్షేత్రం మరియు క్షేత్రజ్ఞుని మధ్య సంబంధాన్ని తెలుసుకోవడం ద్వారా మోక్షాన్ని పొందవచ్చు.
ఈ శ్లోకంలో, క్షేత్రం అంటే శరీరం లేదా భౌతిక ప్రపంచం, క్షేత్రజ్ఞుడు అంటే ఆత్మ లేదా వ్యక్తి యొక్క నిజమైన స్వరూపం అని అర్థం. జ్ఞాన క్షణిక దృష్టితో ఈ రెండు మధ్య ఉన్న సంబంధాన్ని అర్థం చేసుకోవడం ద్వారా, మనం భూత ప్రకృతిని (సృష్టి) మరియు మోక్షాన్ని (ముక్తి) తెలుసుకోవచ్చు. ఈ జ్ఞానం మనకు పరమ స్థితికి చేరుకోవడానికి సహాయపడుతుంది. ఇది ఆధ్యాత్మిక విజ్ఞానం మరియు ఆత్మాన్వేషణలో కీలకమైన అంశం.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 35