Chapter 13 · Verse 6
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
महाभूतान्य् अहंकारो बुद्धिर् अव्यक्तम् एव च । इन्द्रियाणि दशैकं च पञ्च चेन्द्रियगोचराः
Transliteration
mahābhūtāny ahaṃkāro buddhir avyaktam eva ca | indriyāṇi daśaikaṃ ca pañca cendriyagocarāḥ
Translation
മഹാഭൂതങ്ങൾ, അഹംകാരവും, ബുദ്ധിയും, അവ്യക്തവും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ദശയും, ഒരു, പഞ്ചവും, ഇന്ദ്രിയഗോചരം.
Literal meaning: മഹാഭൂതങ്ങൾ, അഹംകാരവും, ബുദ്ധിയും, അവ്യക്തവും, ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, ദശയും, ഒരു, പഞ്ചവും, ഇന്ദ്രിയഗോചരം.
Explanation
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, മനുഷ്യന്റെ ശരീരവും മനസ്സും ഉൾപ്പെടുന്ന വിവിധ ഘടകങ്ങൾ വിശദീകരിക്കുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തെ രൂപീകരിക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകങ്ങളെ കുറിച്ചാണ്. 'മഹാഭൂതങ്ങൾ' എന്നത് ഭൂമി, ജലം, അഗ്നി, വായു, ആകാശം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'അഹംകാര' എന്നത് വ്യക്തിയുടെ സ്വയംബോധം, 'ബുദ്ധി' എന്നത് ബുദ്ധിമുട്ടുകൾക്കുള്ള മനസ്സിന്റെ കഴിവ്, 'അവ്യക്തം' എന്നത് ദൃശ്യമായ അല്ലാത്ത, അർത്ഥം നൽകാത്ത ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. കൂടാതെ, 'ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ' എന്നത് മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങൾ സ്വീകരിക്കുന്ന അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ (കണ്ണുകൾ, കാതുകൾ, നാക്ക്, തൊലി, നാസിക) എന്നിവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. ഈ ഘടകങ്ങൾ എല്ലാം ചേർന്ന് മനുഷ്യന്റെ അനുഭവങ്ങൾ രൂപീകരിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം, ശരീരത്തിന്റെ ഘടനയും, അതിന്റെ പ്രവർത്തനങ്ങളും മനസ്സിലാക്കാൻ സഹായിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 6