Chapter 14 · Verse 12
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
लोभः प्रवृत्तिर् आरम्भः कर्मणाम् अशमः स्पृहा । रजस्य् एतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ
Transliteration
lobhaḥ pravṛttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spṛhā | rajasy etāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha
Translation
ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಆರಂಭ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿನ ಶಮನ, ಆಸೆ. ರಾಜಸ್ಸು, ಇವುಗಳೆಲ್ಲವು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ, ಭಾರತರ್ಷಭ.
Literal meaning: ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಆರಂಭ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಮನ, ಆಸೆ. ರಾಜಸ್ಸು, ಇವುಗಳು ಬೆಳೆಯುವಾಗ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ, ಭಾರತರ್ಷಭ.
Explanation
ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಆರಂಭ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿನ ಶಮನ ಮತ್ತು ಆಸೆ ರಾಜಸ್ಸು ಗುಣದಿಂದ ಉಂಟಾಗುತ್ತವೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆ, ಅಧ್ಯಾಯ 14, ಶ್ಲೋಕ 12 ರಲ್ಲಿ, ಲೋಭ, ಪ್ರವೃತ್ತಿ, ಆರಂಭ, ಕರ್ಮಗಳಲ್ಲಿ ಶಮನ ಮತ್ತು ಆಸೆ ಎಂಬ ಗುಣಗಳನ್ನು ರಾಜಸ್ಸು ಗುಣದ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನ ಆಂತರಿಕ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಮತ್ತು ಆತನ ಕ್ರಿಯೆಗಳ ಮೇಲೆ ಇರುವ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ. ರಾಜಸ್ಸು ಗುಣವು ಚಟುವಟಿಕೆ, ಉತ್ಸಾಹ ಮತ್ತು ಲೋಭವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಚಲನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದರೆ, ಈ ಗುಣವು ಶಮನವನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಶಾಂತಿಯನ್ನು ಹಾಳು ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ರಾಜಸ್ಸು ಗುಣದ ಪರಿಣಾಮವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತಿದ್ದು, ಅದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಏನೆಲ್ಲಾ ಪರಿಣಾಮಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 12