Chapter 14 · Verse 12
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
लोभः प्रवृत्तिर् आरम्भः कर्मणाम् अशमः स्पृहा । रजस्य् एतानि जायन्ते विवृद्धे भरतर्षभ
Transliteration
lobhaḥ pravṛttir ārambhaḥ karmaṇām aśamaḥ spṛhā | rajasy etāni jāyante vivṛddhe bharatarṣabha
Translation
लोभ, प्रवृत्ती, आरंभ, कर्मांचे अशांतता, आणि स्पृहा या सर्व गोष्टी राजस गुणामुळे उत्पन्न होतात, हे भरतर्षभ.
Literal meaning: लोभ, प्रवृत्ती, आरंभ, कर्मांचे अशांतता, आणि स्पृहा या सर्व गोष्टी राजस गुणामुळे उत्पन्न होतात, हे भरतर्षभ.
Explanation
राजस गुणामुळे लोभ, प्रवृत्ती, आरंभ, कर्मांची अशांतता आणि स्पृहा उत्पन्न होतात.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण राजस गुणांचे वर्णन करतात. लोभ, प्रवृत्ती, आरंभ, कर्मांची अशांतता आणि स्पृहा या सर्व गोष्टी राजस गुणामुळे उत्पन्न होतात. राजस गुण म्हणजेच उत्साह, क्रियाशीलता आणि जगण्याची तीव्रता. या गुणांमुळे व्यक्ती अनेक गोष्टींमध्ये गुंततो, परंतु यामुळे त्याला शांती मिळत नाही. लोभामुळे व्यक्ती अधिकाधिक मिळवण्याच्या मागे लागतो, ज्यामुळे त्याची अंतर्गत शांति हरवते. प्रवृत्ती म्हणजे कार्य करण्याची इच्छा, जी अनेकदा व्यक्तीला योग्य मार्गावर नेण्याऐवजी त्याला भटकवते. अशा प्रकारे, या श्लोकात राजस गुणांच्या प्रभावामुळे होणाऱ्या अशांततेचे वर्णन केले आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 12