Chapter 14 · Verse 17
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
सत्त्वात् संजायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च । प्रमादमोहौ तमसो भवतोज्ञानम् एव च
Transliteration
sattvāt saṃjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca | pramādamohau tamaso bhavatojñānam eva ca
Translation
ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಭವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಹವು ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನವು ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
Literal meaning: ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ (sattva) ಜ್ಞಾನ (jñāna) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ (rajas) ಲೋಭ (lobha) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ. ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ (pramāda) ಮತ್ತು ಮೋಹ (moha) ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ (tamas) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ, ಮತ್ತು ಇವುಗಳಲ್ಲಿಯೂ ಜ್ಞಾನ (jñāna) ಹುಟ್ಟುತ್ತದೆ.
Explanation
ಶುದ್ಧತೆಯಿಂದ ಜ್ಞಾನ, ರಜಸ್ಸಿನಿಂದ ಲೋಭ, ತಮಸ್ಸಿನಿಂದ ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಹ ಹುಟ್ಟುತ್ತವೆ.
ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಮಾನವನ ಮನಸ್ಸಿನ ಮೂರು ಗುಣಗಳನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ: ಶುದ್ಧತೆ (ಸತ್ತ್ವ), ರಜಸ್ಸು ಮತ್ತು ತಮಸ್ಸು. ಶುದ್ಧತೆಯು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಅಂದರೆ, ಶುದ್ಧ ಮನಸ್ಸು ಮತ್ತು ಶುದ್ಧ ಚಿಂತನೆಗಳು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತರಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತವೆ. ರಜಸ್ಸು, ಅಂದರೆ, ಕ್ರಿಯಾತ್ಮಕತೆಯು ಮತ್ತು ಉತ್ಸಾಹವು ಲೋಭವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿಸುತ್ತದೆ, ಇದು ವ್ಯಕ್ತಿಯಲ್ಲಿನ ಆಕಾಂಕ್ಷೆ ಮತ್ತು ಬಾಹ್ಯ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿರುವ ಮನೋಭಾವವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತಮಸ್ಸು, ಅಂದರೆ, ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಮೋಹವು, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಮನಸ್ಸನ್ನು ಕಳಚುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜ್ಞಾನವನ್ನು ತಡೆಯುತ್ತದೆ. ಈ ಶ್ಲೋಕವು ಈ ಮೂರು ಗುಣಗಳ ನಡುವಿನ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ವಿವರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಹೇಗೆ ಪ್ರತಿ ಗುಣವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಚಿಂತನೆ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 17