Chapter 14 · Verse 17
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
सत्त्वात् संजायते ज्ञानं रजसो लोभ एव च । प्रमादमोहौ तमसो भवतोज्ञानम् एव च
Transliteration
sattvāt saṃjāyate jñānaṃ rajaso lobha eva ca | pramādamohau tamaso bhavatojñānam eva ca
Translation
സത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉല്പാദിക്കുന്നു, രജസത്തിൽ നിന്ന് ലോഭം, പ്രമാദവും മോഹവും തമസത്തിൽ നിന്ന് ഉല്പാദിക്കുന്നു.
Literal meaning: സത്ത്വത്തിൽ നിന്ന് ജ്ഞാനം ഉല്പാദിക്കുന്നു, രജസത്തിൽ നിന്ന് ലോഭം ഉണ്ട്, പ്രമാദവും മോഹവും തമസത്തിൽ നിന്ന് ഉല്പാദിക്കുന്നു.
Explanation
സത്ത്വം, രജസും, തമസും എന്ന മൂലഗുണങ്ങളുടെ ഫലങ്ങൾ.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, സത്ത്വം, രജസും, തമസും എന്ന മൂലഗുണങ്ങളുടെ സ്വഭാവത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. സത്ത്വം, അതായത് ഉന്നതമായ ഗുണം, ജ്ഞാനം ഉല്പാദിപ്പിക്കുന്നു. ഇത് വ്യക്തിയുടെ മനസ്സിൽ തെളിവുകൾ, ബോധം, സമാധാനം എന്നിവയെ സൃഷ്ടിക്കുന്നു. രജസം, അതായത് പ്രവർത്തനത്തിന്റെ ഗുണം, ലോഭം, ആഗ്രഹം എന്നിവയെ ഉല്പാദിക്കുന്നു, ഇത് മനുഷ്യനെ പ്രവർത്തനത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, എന്നാൽ അത് പലപ്പോഴും അനാവശ്യമായ ആഗ്രഹങ്ങളിലേക്കും നയിക്കുന്നു. തമസം, അതായത് അന്ധത്വത്തിന്റെ ഗുണം, പ്രമാദം, മോഹം എന്നിവയെ ഉല്പാദിക്കുന്നു, ഇത് വ്യക്തിയെ അവബോധമില്ലാത്ത, അന്ധമായ നിലയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു. ഈ മൂലഗുണങ്ങൾ മനുഷ്യന്റെ മനസ്സും പ്രവർത്തനവും എങ്ങനെ സ്വാധീനിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ഒരു ദർശനം നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 17