Chapter 14 · Verse 18
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
ऊर्ध्वं गच्छन्ति सत्त्वस्था मध्ये तिष्ठन्ति । राजसाः । जघन्यगुणवृत्तिस्था अधो गच्छ्हन्ति तामसाः
Transliteration
ūrdhvaṃ gacchanti sattvasthā madhye tiṣṭhanti | rājasāḥ | jaghanyaguṇavṛttisthā adho gacchhanti tāmasāḥ
Translation
सत्त्वस्थित लोक उर्ध्व दिशेला जातात, राजस लोक मध्यभागी राहतात; आणि जघन्य गुणांच्या वृत्तीत असलेले तामस लोक अधो दिशेला जातात.
Literal meaning: सत्त्वस्थित लोक उर्ध्व दिशेला जातात, राजस लोक मध्यभागी राहतात; जघन्य गुणांच्या वृत्तीत असलेले तामस लोक अधो दिशेला जातात.
Explanation
सत्त्व, राजस आणि तामस गुणांच्या आधारे लोकांचे स्थान ठरते.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण सत्त्व, राजस आणि तामस गुणांच्या आधारे लोकांचे स्थान कसे ठरते हे स्पष्ट करतात. सत्त्व गुण असलेले लोक उर्ध्व दिशेला जातात, म्हणजेच ते उच्चतम स्थितीत जातात, ज्ञान, शांति आणि सद्गुणांचा अभ्यास करतात. राजस गुण असलेले लोक मध्यभागी राहतात, म्हणजेच ते सक्रिय, उत्साही आणि कामकाजात गुंतलेले असतात, परंतु त्यांचे कार्य अनेकदा स्वार्थी असते. तामस गुण असलेले लोक अधो दिशेला जातात, म्हणजेच ते अज्ञान, आलस्य आणि दुर्गुणांच्या प्रभावाखाली असतात. या श्लोकाद्वारे, श्रीकृष्ण लोकांना त्यांच्या गुणांच्या आधारे त्यांच्या स्थितीचे मूल्यांकन करण्यास प्रोत्साहित करतात.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 18