Chapter 15 · Verse 3
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
न रूपम् अस्येह तथोपलभ्यते । नान्तो न चादिर् न च संप्रतिष्ठा । अश्वत्थम् एनं सुविरूढमूलं । असङ्गशस्त्रेण दृढेन छित्त्वा
Transliteration
na rūpam asyeha tathopalabhyate | nānto na cādir na ca saṃpratiṣṭhā | aśvattham enaṃ suvirūḍhamūlaṃ | asaṅgaśastreṇa dṛḍhena chittvā
Translation
या वृक्षाचे रूप येथे दिसत नाही. न त्याचा अंत आहे, न आरंभ, नच स्थिरता आहे. या अश्वत्थ वृक्षाला, ज्याची मुळे दृढपणे वाढलेली आहेत, असंग शस्त्राने कापून टाका.
Literal meaning: या वृक्षाचे रूप येथे दिसत नाही. न त्याचा अंत आहे, न आरंभ, नच स्थिरता आहे. या अश्वत्थ वृक्षाला, ज्याची मुळे दृढपणे वाढलेली आहेत, असंग शस्त्राने कापून टाका.
Explanation
या वृक्षाचे रूप दिसत नाही, त्याचा अंत, आरंभ किंवा स्थिरता नाही. त्याला असंग शस्त्राने कापून टाका.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने जीवनाच्या तत्त्वज्ञानाचे एक गूढ अर्थ सांगितले आहे. येथे 'अश्वत्थ वृक्ष' म्हणजे जीवनाचे प्रतीक आहे, ज्याचे मूळ दृढपणे वाढलेले आहे. या वृक्षाचे रूप, अंत, आरंभ आणि स्थिरता दिसत नाहीत, म्हणजेच जीवनात अनेक गोष्टी अस्थायी आहेत. आपल्याला या अस्थायी गोष्टींवर अवलंबून राहणे आवश्यक नाही. 'असंग शस्त्र' म्हणजे ज्ञानाचे शस्त्र, ज्याद्वारे आपण या अस्थायी जीवनाच्या बंधनांपासून मुक्त होऊ शकतो. हे ज्ञान आपल्याला जीवनाच्या खऱ्या स्वरूपाचा अनुभव घेण्यास मदत करते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 15 v 3