Chapter 16 · Verse 1
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
(दैवासुरसंपद्विभागयोगः) । अभयं सत्त्वसंशुद्धिर् ज्ञानयोगव्यवस्थितिः । दानं दमश् च यज्ञश् च स्वाध्यायस् तप आर्जवम्
Transliteration
(daivāsurasaṃpadvibhāgayogaḥ) | abhayaṃ sattvasaṃśuddhir jñānayogavyavasthitiḥ | dānaṃ damaś ca yajñaś ca svādhyāyas tapa ārjavam
Translation
दैवी और आसुरी गुणों का विभाजन इस प्रकार है: निर्भयता, सत्त्व की शुद्धता, ज्ञानयोग की स्थिरता, दान, संयम, यज्ञ, स्वाध्याय, तप और सरलता।
Literal meaning: दैवी और आसुरी संपत्ति का विभाजन इस प्रकार है: निर्भयता, सत्त्व की शुद्धता, ज्ञानयोग की व्यवस्था, दान, संयम, यज्ञ, स्वाध्याय, तप और आर्जव।
Explanation
दैवी और आसुरी गुणों का विभाजन करते हुए, यह श्लोक अच्छे गुणों की पहचान कराता है।
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण ने दैवी और आसुरी गुणों का वर्णन किया है। दैवी गुणों में निर्भयता, सत्त्व की शुद्धता, ज्ञानयोग की स्थिरता, दान, संयम, यज्ञ, स्वाध्याय, तप और सरलता शामिल हैं। ये गुण व्यक्ति को आध्यात्मिक उन्नति की ओर ले जाते हैं और समाज में सकारात्मक योगदान करते हैं। जबकि आसुरी गुणों का विकास व्यक्ति को अधर्म और अराजकता की ओर ले जाता है। इस प्रकार, यह श्लोक हमें यह सिखाता है कि हमें अपने जीवन में दैवी गुणों को अपनाना चाहिए और आसुरी गुणों से दूर रहना चाहिए।
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 16 v 1