Chapter 18 · Verse 27
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
रागी कर्मफलप्रेप्सुर् लुब्धो हिंसात्मकोशुचिः । हर्षशोकान्वितः कर्ता राजसः परिकीर्तितः
Transliteration
rāgī karmaphalaprepsur lubdho hiṃsātmakośuciḥ | harṣaśokānvitaḥ kartā rājasaḥ parikīrtitaḥ
Translation
रागी, कर्मफळाची इच्छा असणारा, लोभाळणारा, हिंसक, शुद्ध असलेला, आनंद आणि दु:खाने प्रभावित झालेला कर्ता राजस म्हणून ओळखला जातो.
Literal meaning: रागी, कर्मफळाची इच्छा असणारा, लोभाळणारा, हिंसक, शुद्ध असलेला, आनंद आणि दु:खाने प्रभावित झालेला कर्ता राजस म्हणून ओळखला जातो.
Explanation
राजस गुण असलेल्या व्यक्तीला राग, लोभ, हिंसा आणि आनंद-दु:ख यांचा अनुभव असतो.
या श्लोकात राजस गुण असलेल्या व्यक्तीचे वर्णन केले आहे. 'रागी' म्हणजे राग असलेला, 'कर्मफळाची इच्छा असणारा' म्हणजे कर्माचे फळ मिळवण्याची इच्छा असणारा, 'लोभाळणारा' म्हणजे लोभाने प्रभावित असलेला, 'हिंसात्मको' म्हणजे हिंसक वृत्ती असलेला, 'शुद्ध असलेला' म्हणजे बाह्यदृष्ट्या शुद्ध असलेला, आणि 'आनंद आणि दु:खाने प्रभावित झालेला' म्हणजे आनंद आणि दु:ख यांच्यातील चक्रात अडकलेला कर्ता. या सर्व गुणांमुळे तो 'राजस' म्हणून ओळखला जातो. याचा अर्थ असा आहे की, राजस गुण असलेल्या व्यक्तीला बाह्य जगाच्या सुख-दु:खात अडकलेले असते आणि ती व्यक्ती आपल्या कर्माचे फळ मिळवण्यासाठी सतत प्रयत्नशील असते, त्यामुळे ती एक स्थिरता गमावते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 27