Chapter 18 · Verse 30
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
प्रवृत्तिं च निवृत्तिं च कार्याकार्ये भयाभये । बन्धं मोक्षं च या वेत्ति बुद्धिः सा पार्थ । सात्त्विकी
Transliteration
pravṛttiṃ ca nivṛttiṃ ca kāryākārye bhayābhaye | bandhaṃ mokṣaṃ ca yā vetti buddhiḥ sā pārtha | sāttvikī
Translation
പ്രവൃത്തി കൂടിയും നിരവൃത്തി കൂടിയും, കർമ്മവും അകർമ്മവും, ഭയം കൂടിയും ഭയമില്ലാത്തതും, ബന്ധവും മോക്ഷവും അറിയുന്ന ബുദ്ധി, അതാണ് പാർഥ.
Literal meaning: പ്രവൃത്തി കൂടിയും നിരവൃത്തി കൂടിയും, കർമ്മവും അകർമ്മവും, ഭയം കൂടിയും ഭയമില്ലാത്തതും, ബന്ധവും മോക്ഷവും അറിയുന്ന ബുദ്ധി, അതാണ് പാർഥ.
Explanation
പ്രവൃത്തി, നിരവൃത്തി, കർമ്മം, അകർമ്മം, ഭയം, ഭയമില്ലായ്മ, ബന്ധം, മോക്ഷം എന്നിവയെ അറിയുന്ന ബുദ്ധി സാത്ത്വികമാണ്.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, സാത്ത്വികമായ ബുദ്ധിയുടെ സ്വഭാവത്തെ വിശദീകരിക്കുന്നു. പ്രവൃത്തി (സൃഷ്ടി) കൂടിയും നിരവൃത്തി (ശാന്തി) കൂടിയും, കർമ്മം (ചെയ്യേണ്ടത്) കൂടിയും അകർമ്മം (ചെയ്യേണ്ടതല്ല) കൂടിയും, ഭയം (ഭയമുള്ളത്) കൂടിയും ഭയമില്ലായ്മ (ഭയമില്ലാത്തത്) കൂടിയും, ബന്ധം (ബന്ധിതമായത്) കൂടിയും മോക്ഷം (മുക്തി) എന്നിവയെ അറിയുന്ന ബുദ്ധി സാത്ത്വികം എന്നാണ് പറയുന്നത്. സാത്ത്വിക ബുദ്ധി, ഈ എല്ലാ വസ്തുക്കളുടെയും യാഥാർത്ഥ്യത്തെ മനസ്സിലാക്കുകയും, അവയെ അനുസരിച്ച് ജീവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു. ഇത് ആത്മാവിന്റെ ഉന്നതമായ അവസ്ഥയിലേക്ക് നയിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 30