Chapter 18 · Verse 31
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यया धर्मम् अधर्मं च कार्यं चाकार्यम् एव च । अयथावत् प्रजानाति बुद्धिः सा पार्थ राजसी
Transliteration
yayā dharmam adharmaṃ ca kāryaṃ cākāryam eva ca | ayathāvat prajānāti buddhiḥ sā pārtha rājasī
Translation
ज्या बुद्धीने धर्म आणि अधर्म, कार्य आणि अकर्म यांचे योग्य ज्ञान असते, ती बुद्धी पार्थ, राजसी आहे.
Literal meaning: ज्या बुद्धीने धर्म, अधर्म, कार्य, आणि अकर्म यांचे योग्य ज्ञान असते, ती बुद्धी पार्थ, राजसी आहे.
Explanation
धर्म आणि अधर्म यांचे योग्य ज्ञान असणारी बुद्धी राजसी आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण पार्थाला (अर्जुनाला) राजसी बुद्धीचे महत्त्व स्पष्ट करतात. ज्या बुद्धीने धर्म आणि अधर्म यांचे, तसेच कार्य आणि अकर्म यांचे योग्य ज्ञान असते, ती बुद्धी राजसी मानली जाते. याचा अर्थ असा आहे की, एक व्यक्ती जेव्हा योग्य निर्णय घेण्यासाठी धर्माचे आणि अधर्माचे ज्ञान ठेवते, तेव्हा ती व्यक्ती अधिक समर्पित आणि सजग असते. राजसी बुद्धी म्हणजेच विवेक, जो व्यक्तीला योग्य मार्ग निवडण्यास मदत करतो. या बुद्धीमुळे व्यक्ती समाजात योग्य निर्णय घेऊ शकते आणि त्याच्या कर्तव्यांची योग्य पारायण करु शकते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 31