Chapter 18 · Verse 42
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
शमो दमस् तपः शौचं क्षान्तिर् आर्जवम् एव च । ज्ञानं विज्ञानम् आस्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्
Transliteration
śamo damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam eva ca | jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam
Translation
ശമം, ദമസ്, തപസ്, ശൗചം, ക്ഷാന്തി, ആർജവം എന്നിവയും, ജ്ഞാനം, വിജ്ഞാനം, ആസ്തിക്യം, ബ്രഹ്മകർമ്മം സ്വഭാവജം.
Literal meaning: ശമം, ദമസ്, തപസ്, ശൗചം, ക്ഷാന്തി, ആർജവം എന്നിവ, ജ്ഞാനം, വിജ്ഞാനം, ആസ്തിക്യം, ബ്രഹ്മകർമ്മം സ്വഭാവജം.
Explanation
ശമം, ദമസ്, തപസ്, ശൗചം, ക്ഷാന്തി, ആർജവം, ജ്ഞാനം, വിജ്ഞാനം, ആസ്തിക്യം, ബ്രഹ്മകർമ്മം സ്വഭാവജം എന്നവയാണ്.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനുഷ്യന്റെ സ്വഭാവത്തിന് ആവശ്യമായ ഗുണങ്ങളെ കുറിച്ചാണ്. ശമം (ശാന്തി), ദമസ് (ആവേശം നിയന്ത്രണം), തപസ് (ആത്മസംയമം), ശൗചം (ശുദ്ധി), ക്ഷാന്തി (ക്ഷമ), ആർജവം (സത്യവാങ്മൂലം) എന്നിവയെ ഉൾക്കൊള്ളുന്നു. കൂടാതെ, ജ്ഞാനം (അറിവ്), വിജ്ഞാനം (ഗഹന അറിവ്), ആസ്തിക്യം (ദൈവത്തിൽ വിശ്വാസം) എന്നിവയും ഈ ഗുണങ്ങളിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. ബ്രഹ്മകർമ്മം സ്വഭാവജം എന്നത്, ഈ ഗുണങ്ങൾ സ്വാഭാവികമായി ഉണ്ടാകണം എന്നതാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, തന്റെ ജീവിതത്തിൽ സമൃദ്ധിയും സമാധാനവും നേടും.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 42