Chapter 18 · Verse 42
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
शमो दमस् तपः शौचं क्षान्तिर् आर्जवम् एव च । ज्ञानं विज्ञानम् आस्तिक्यं ब्रह्मकर्म स्वभावजम्
Transliteration
śamo damas tapaḥ śaucaṃ kṣāntir ārjavam eva ca | jñānaṃ vijñānam āstikyaṃ brahmakarma svabhāvajam
Translation
शम, दम, तप, शुद्धता, क्षमा, आणि साधेपण हे ब्रह्मकर्माचे स्वाभाविक गुण आहेत. ज्ञान, विज्ञान, आणि आस्तिक्य हे देखील त्यात समाविष्ट आहेत.
Literal meaning: शम, दम, तप, शुद्धता, क्षमा, साधेपण आणि ज्ञान, विज्ञान, आस्तिक्य हे ब्रह्मकर्माचे स्वाभाविक गुण आहेत.
Explanation
ब्रह्मकर्माचे स्वाभाविक गुण म्हणजे शम, दम, तप, शुद्धता, क्षमा, साधेपण, ज्ञान, विज्ञान आणि आस्तिक्य.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने ब्रह्मकर्माचे स्वाभाविक गुण स्पष्ट केले आहेत. शम म्हणजे मनाची शांती, दम म्हणजे इंद्रियांची नियंत्रण, तप म्हणजे आत्मसंयम आणि साधना, शुद्धता म्हणजे शुद्ध विचार आणि आचार, क्षमा म्हणजे दुसऱ्यांच्या चुका स्वीकारणे आणि साधेपण म्हणजे साधे आणि स्पष्ट जीवन जगणे. ज्ञान म्हणजे ज्ञानाची प्राप्ती आणि विज्ञान म्हणजे ज्ञानाचा उपयोग. आस्तिक्य म्हणजे ईश्वरावर विश्वास ठेवणे. हे सर्व गुण एकत्रितपणे ब्रह्मकर्माचे स्वरूप दर्शवतात, जे आत्मा आणि समाजासाठी आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 42