Chapter 2 · Verse 15
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यं हि न व्यथयन्त्य् एते पुरुषं पुरुषर्षभ । समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते
Transliteration
yaṃ hi na vyathayanty ete puruṣaṃ puruṣarṣabha | samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ somṛtatvāya kalpate
Translation
യാം ഹി ന വ്യഥയന്ത്യ് എതേ പുരുഷം പുരുഷർഷഭ | സമദുഃഖസുഖം ധീരം സോമൃതത്വായ കല്പതെ
Literal meaning: യാൾ ആരെയും ദു:ഖിതനാക്കാത്തവനാണ്, ആ പുരുഷൻ, പുരുഷര്ഷഭ; സമദു:ഖസുഖനായ, ധീരനായ, അമൃതത്വത്തിലേക്കുള്ളവനായി മാറുന്നു.
Explanation
സമദുഃഖസുഖമായ ധീരനായ മനുഷ്യൻ അന്ധകാരത്തിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, സമദുഃഖസുഖം എന്ന നിലയിൽ ധീരതയുള്ള മനുഷ്യന്റെ ഗുണങ്ങളെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, 'പുരുഷർഷഭ' എന്നത് ഏറ്റവും മികച്ച മനുഷ്യനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. സമദുഃഖസുഖം എന്നത്, സന്തോഷവും ദു:ഖവും തമ്മിൽ തുല്യമായി നിലനിൽക്കുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ധീരൻ, ജീവിതത്തിലെ പ്രതിസന്ധികളിൽ പോലും സമാധാനത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ആയ മനുഷ്യൻ, ആത്മീയമായ ഉന്നതിയിലേക്ക് എത്താൻ യോഗ്യനാകുന്നു. ഈ ശ്ലോകം, ജീവിതത്തിലെ അനിശ്ചിതത്വങ്ങൾക്കിടയിൽ സമത്വം നിലനിര്ത്തുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 15