Chapter 2 · Verse 15
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यं हि न व्यथयन्त्य् एते पुरुषं पुरुषर्षभ । समदुःखसुखं धीरं सोमृतत्वाय कल्पते
Transliteration
yaṃ hi na vyathayanty ete puruṣaṃ puruṣarṣabha | samaduḥkhasukhaṃ dhīraṃ somṛtatvāya kalpate
Translation
जो व्यक्ती या दुःख-सुखांमुळे व्यथित होत नाही, तो धीरवान व्यक्ती समदुःखसुख असतो, तो अमृतत्वाच्या प्राप्तीसाठी योग्य आहे.
Literal meaning: जो व्यक्ती या दुःख-सुखांमुळे व्यथित होत नाही, तो धीरवान व्यक्ती समदुःखसुख असतो, तो अमृतत्वाच्या प्राप्तीसाठी योग्य आहे.
Explanation
धीरवान व्यक्ती दुःख-सुखांमुळे व्यथित होत नाही आणि अमृतत्व प्राप्त करण्यास योग्य आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण धीर व्यक्तीच्या गुणांचे वर्णन करतात. जो व्यक्ती जीवनातील सुख-दुःखाच्या चढ-उतारांमुळे व्यथित होत नाही, तोच खरा धीरवान आहे. समदुःखसुख म्हणजेच सुख आणि दुःख यांना समान मानणे. या समतोलाच्या स्थितीत असलेल्या व्यक्तीला अमृतत्व प्राप्त करण्यास योग्य मानले जाते, कारण तो जीवनाच्या तात्त्विकतेला समजून घेतो आणि बाह्य परिस्थितींच्या प्रभावातून मुक्त राहतो.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 15