Chapter 2 · Verse 45
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
त्रैगुण्यविषया वेदा निस्त्रैगुण्यो भवार्जुन । निर्द्वन्द्वो नित्यसत्वस्थो निर्योगक्षेम आत्मवान्
Transliteration
traiguṇyaviṣayā vedā nistraiguṇyo bhavārjuna | nirdvandvo nityasatvastho niryogakṣema ātmavān
Translation
त्रैगुण्य विषय असलेल्या वेदांपासून मुक्त हो, अर्जुन. द्वंद्वांपासून मुक्त, शाश्वत सत्त्वात स्थिर, योग आणि क्षेमाच्या चिंता न करता आत्मसात केलेला असावा.
Literal meaning: त्रैगुण्य विषय असलेल्या वेदांपासून मुक्त हो, अर्जुन. द्वंद्वांपासून मुक्त, शाश्वत सत्त्वात स्थिर, योग आणि क्षेमाच्या चिंता न करता आत्मसात केलेला असावा.
Explanation
अर्जुन, वेदांच्या त्रैगुण्य विषयांपासून मुक्त हो आणि शाश्वत सत्त्वात स्थिर राहा.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की त्याला वेदांच्या त्रैगुण्य विषयांपासून मुक्त होणे आवश्यक आहे. त्रैगुण्य म्हणजे सात्विक, राजस आणि तामस गुण. हे गुण जीवनातील विविध अनुभवांचे प्रतिनिधित्व करतात. अर्जुनाला द्वंद्वांपासून मुक्त राहण्यास सांगितले जाते, म्हणजेच त्याला जीवनातील विरोधाभासांपासून दूर राहावे लागेल. शाश्वत सत्त्वात स्थिर राहणे म्हणजे आत्मा आणि त्याच्या शाश्वत स्वरूपावर लक्ष केंद्रित करणे. योग आणि क्षेमाच्या चिंता न करता आत्मसात केलेला असावा म्हणजे जीवनातील भौतिक गोष्टींवर लक्ष केंद्रित न करता आत्मिक विकासावर लक्ष केंद्रित करणे. हे सर्व अर्जुनाला त्याच्या कर्तव्यावर लक्ष केंद्रित करण्यास आणि युद्धात त्याच्या ध्येयाकडे लक्ष देण्यास मदत करेल.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 45