Chapter 2 · Verse 49
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
दूरेण ह्य् अवरं कर्म बुद्धियोगाद् धनञ्जय । बुद्धौ शरणम् अन्विच्छ कृपणाः फलहेतवः
Transliteration
dūreṇa hy avaraṃ karma buddhiyogād dhanañjaya | buddhau śaraṇam anviccha kṛpaṇāḥ phalahetavaḥ
Translation
दूरच्या अवर कर्मापेक्षा बुद्धियोगाने, धनञ्जय, बुद्धीत आश्रय शोधा; कारण फलाच्या हेतूने कृपण लोकांनी कर्म केले पाहिजे.
Literal meaning: दूरच्या कमी दर्जाच्या कर्मापेक्षा बुद्धियोगाने, धनञ्जय, बुद्धीत आश्रय शोधा; कारण फलाच्या हेतूने कृपण लोकांनी कर्म केले पाहिजे.
Explanation
बुद्धीच्या मार्गाने कार्य करा, फलाच्या अपेक्षेने कृपणता टाळा.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की, दूरच्या अवर कर्मापेक्षा बुद्धीच्या योगाने कार्य करणे अधिक श्रेयस्कर आहे. 'धनञ्जय' म्हणजे अर्जुन, त्याला सांगितले जाते की त्याने बुद्धीला आधार देऊन कार्य करावे. जे लोक फक्त फलाच्या हेतूने कार्य करतात, ते कृपण असतात. याचा अर्थ असा आहे की, फक्त फलाची अपेक्षा ठेवणे हे योग्य नाही. कार्य करताना बुद्धीचा वापर करणे आणि त्यातले ज्ञान आत्मसात करणे आवश्यक आहे. यामुळे आपल्याला योग्य मार्गावर चालता येईल आणि कर्माचे फल मिळवण्यासाठी योग्य दृष्टिकोन ठेवता येईल.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 49