Chapter 2 · Verse 55
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
प्रजहाति यदा कामान् सर्वान् पार्थ मनोगतान् । आत्मन्य् एवात्मना तुष्टः स्थितप्रज्ञस् तदोच्यते
Transliteration
prajahāti yadā kāmān sarvān pārtha manogatān | ātmany evātmanā tuṣṭaḥ sthitaprajñas tadocyate
Translation
യദാ പാർത്ഥ, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ ഇച്ഛകളും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ആത്മാവിൽ തന്നെ ആത്മസന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നവനാണ് സ്ഥിരപ്രജ്ഞൻ എന്ന് പറയപ്പെടുന്നത്.
Literal meaning: യദാ (എപ്പോഴാണ്) പാർത്ഥ (പാർഥൻ) മനോഗതാന്മാരുടെ (മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള) എല്ലാ ഇച്ഛകളും (കാമങ്ങൾ) ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ആത്മന്യേവ (ആത്മയിൽ തന്നെ) ആത്മനാ (ആത്മയാൽ) തുഷ്ടഃ (സന്തോഷിച്ച) സ്ഥിരപ്രജ്ഞസ് (സ്ഥിരപ്രജ്ഞൻ) തദോച്യതേ (അങ്ങനെ പറയപ്പെടുന്നു).
Explanation
ആത്മസന്തോഷം അനുഭവിക്കുന്നവൻ സ്ഥിരപ്രജ്ഞൻ.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനസ്സിൽ നിന്നുള്ള എല്ലാ ഇച്ഛകളും ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, ആത്മാവിൽ തന്നെ സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നവനാണ് സ്ഥിരപ്രജ്ഞൻ എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇവിടെ, 'പാർത്ഥ' എന്നത് അർജുനനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, കൂടാതെ 'ഇച്ഛകൾ' എന്നത് മനുഷ്യന്റെ ആഗ്രഹങ്ങളെയും ആഗ്രഹങ്ങളാൽ സൃഷ്ടിച്ച മാനസിക സമ്മർദങ്ങളെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം, ഒരു വ്യക്തി തന്റെ ആഗ്രഹങ്ങൾ ഉപേക്ഷിച്ചാൽ, അവൻ ആത്മാവിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുകയും, അതുവഴി ഒരു സ്ഥിരതയുള്ള മനോഭാവം പ്രാപിക്കുകയും ചെയ്യുമെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇത് ആത്മാവിന്റെ ആഴത്തിൽ നിന്ന് സന്തോഷം കണ്ടെത്തുന്നതിന്റെ പ്രാധാന്യത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, മാത്രമല്ല, ബാഹ്യമായ ആഗ്രഹങ്ങൾക്കു കീഴടങ്ങാതെ ആത്മീയമായ സമാധാനത്തിലേക്ക് എത്താൻ സഹായിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 55