Chapter 2 · Verse 56
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
दुःखेष्व् अनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर् मुनिर् उच्यते
Transliteration
duḥkheṣv anudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ | vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīr munir ucyate
Translation
ദുഃഖങ്ങളിൽ അനുദ്വിഗ്നമനസ്സുള്ളവൻ, സന്തോഷങ്ങളിൽ വിഗതസ്പൃഹനായവൻ, രാഗഭയക്രോധം വിട്ടവൻ, സ്ഥിരമായ ധീമാനായ മുനി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Literal meaning: ദുഃഖങ്ങളിൽ അനുദ്വിഗ്നമായ മനസ്സുള്ളവൻ, സന്തോഷങ്ങളിൽ വിഗതസ്പൃഹനായവൻ, രാഗം, ഭയം, ക്രോധം വിട്ടവൻ, സ്ഥിരമായ ധീമാനായ മുനി എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.
Explanation
സ്ഥിരമായ മനസ്സുള്ളവൻ, ദുഃഖങ്ങളിൽ അനുദ്വിഗ്നനായി, സന്തോഷങ്ങളിൽ വിഗതസ്പൃഹനായവനാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ഭഗവദ് ഗീതയിലെ പ്രധാനമായ ഒരു പാഠം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ദുഃഖങ്ങളിൽ അനുദ്വിഗ്നമനസ്സുള്ളവൻ എന്നത്, ജീവിതത്തിലെ ദുഃഖങ്ങൾ നേരിടുമ്പോൾ അവൻ മനസ്സിനെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നവനാണ്. സന്തോഷങ്ങളിൽ വിഗതസ്പൃഹനായവൻ എന്നത്, സന്തോഷം ലഭിച്ചപ്പോൾ അതിനോടുള്ള ആഗ്രഹം ഇല്ലാത്തവനാണ്. രാഗഭയക്രോധം വിട്ടവൻ എന്നത്, ഇഷ്ടം, ഭയം, കോപം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് അവൻ സ്വതന്ത്രനാണ്. ഈ ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനെ 'സ്ഥിരമായ ധീമാനായ മുനി' എന്ന് വിളിക്കുന്നു, അതായത്, അവൻ ആത്മനിർഭരനായ, സമാധാനമുള്ള വ്യക്തിയാണ്. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ മനസ്സിന്റെ സ്ഥിരതയും, ആഗ്രഹങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണവും, ദുഃഖങ്ങൾക്കും സന്തോഷങ്ങൾക്കും എങ്ങനെ പ്രതികരിക്കണമെന്ന് പഠിപ്പിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 56