Chapter 2 · Verse 56
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
दुःखेष्व् अनुद्विग्नमनाः सुखेषु विगतस्पृहः । वीतरागभयक्रोधः स्थितधीर् मुनिर् उच्यते
Transliteration
duḥkheṣv anudvignamanāḥ sukheṣu vigataspṛhaḥ | vītarāgabhayakrodhaḥ sthitadhīr munir ucyate
Translation
దుఖాలలో ఆందోళన చెందని, సుఖాలలో ఆకాంక్షలేని, రాగం, భయం, కోపం లేని, స్థిరమైన ముని అని పిలవబడతాడు.
Literal meaning: దుఖాలలో ఆందోళన చెందని, సుఖాలలో ఆకాంక్షలేని, రాగం, భయం, కోపం లేని, స్థిరమైన ముని అని పిలవబడతాడు.
Explanation
స్థిరమైన ముని అనగా, దుఖాలలో ఆందోళన చెందని, సుఖాలలో ఆకాంక్షలేని వ్యక్తి.
ఈ శ్లోకంలో, భగవద్గీతలో ముని అంటే స్థిరమైన, సమతుల్యమైన వ్యక్తిని సూచిస్తుంది. ఈ వ్యక్తి దుఖాలలో ఆందోళన చెందడు, అంటే బాధలు వచ్చినప్పుడు అతను ప్రశాంతంగా ఉంటాడు. సుఖాలలో ఆకాంక్షలేని వ్యక్తి అనగా, సంతోషంలో అతనికి ఎక్కువ ఆశలు ఉండవు, అంటే అతను సుఖాన్ని అనుభవించినప్పుడు కూడా అతని మనసు స్థిరంగా ఉంటుంది. రాగం, భయం, కోపం లేని వ్యక్తి అంటే, అతనికి ఏదైనా విషయంపై బలమైన ఇష్టాలు లేదా భయాలు ఉండవు, కాబట్టి అతను తన భావాలను నియంత్రించగలడు. ఈ విధంగా, స్థితి ధీర్ అనగా, ఈ వ్యక్తి తన మనసును నియంత్రించగలడు, మరియు సమతుల్యతను కాపాడగలడు. ఇది ఒక ముని యొక్క లక్షణాలు, మరియు ఈ లక్షణాలను కలిగి ఉన్న వ్యక్తి నిజమైన జ్ఞానిని పొందినవాడు అని భావించవచ్చు.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 56