Chapter 2 · Verse 58
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यदा संहरते चायं कूर्मोङ्गानीव सर्वशः । इन्द्रियाणीन्द्रियार्थेभ्यस् तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
Transliteration
yadā saṃharate cāyaṃ kūrmoṅgānīva sarvaśaḥ | indriyāṇīndriyārthebhyas tasya prajñā pratiṣṭhitā
Translation
जेव्हा तो कासवासारखा सर्व बाजूंनी आपल्या इंद्रियांना संकुचित करतो, तेव्हा त्याची बुद्धी स्थिर असते.
Literal meaning: जेव्हा तो संकुचित करतो, कासवासारखा सर्व बाजूंनी, इंद्रियांना इंद्रियांच्या वस्तूंवरून; त्याची बुद्धी स्थिर आहे.
Explanation
इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवणारा व्यक्ती बुद्धिमान असतो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण इंद्रियांच्या नियंत्रणाबद्दल बोलत आहेत. कासव जसे आपल्या अंगाला सुरक्षित ठेवण्यासाठी आपल्या इंद्रियांना संकुचित करतो, तसाच मनुष्य आपल्या इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवून त्याच्या बुद्धीला स्थिर बनवू शकतो. जेव्हा आपण बाह्य जगाच्या आकर्षणांपासून दूर राहतो आणि आपल्या इंद्रियांचा वापर योग्य पद्धतीने करतो, तेव्हा आपली बुद्धी अधिक स्पष्ट आणि स्थिर होते. यामुळे आपल्याला योग्य निर्णय घेणे आणि जीवनातील आव्हानांचा सामना करणे सोपे जाते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 58