Chapter 2 · Verse 60
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यततो ह्य् अपि कौन्तेय पुरुषस्य विपश्चितः । इन्द्रियाणि प्रमाथीनि हरन्ति प्रसभं मनः
Transliteration
yatato hy api kaunteya puruṣasya vipaścitaḥ | indriyāṇi pramāthīni haranti prasabhaṃ manaḥ
Translation
യതോതോ ഹി കൌന്തേയ പുരുഷസ്യ വിപശ്ചിത: | ഇന്ദ്രിയാണി പ്രമാഥീനി ഹരന്തി പ്രസഭം മന:
Literal meaning: യതോതോ (എങ്ങനെ) ഹി (നിശ്ചയമായും) കൌന്തേയ (കൌന്തേയ, അർജുനൻ) പുരുഷസ്യ (പുരുഷന്റെ) വിപശ്ചിത: (ബുദ്ധിമാനായ) | ഇന്ദ്രിയാണി (ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ) പ്രമാഥീനി (വികാരങ്ങൾ) ഹരന്തി (അവയെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു) പ്രസഭം (അचानक) മന: (മനം)
Explanation
ശ്രേഷ്ഠമായ ബുദ്ധിയുള്ളവന് പോലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങള് അതിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെടുത്തുമ്പോള് മനസ്സിനെ പിടിച്ചെടുക്കുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം എത്ര പ്രധാനമാണെന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇന്ദ്രിയങ്ങള് (ശരീരത്തിന്റെ അംഗങ്ങള്) എപ്പോഴും ആകർഷണങ്ങള് വഴി മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ പിടിച്ചെടുക്കാന് ശ്രമിക്കുന്നു. അതുകൊണ്ട്, ബുദ്ധിമാനായ വ്യക്തി പോലും, ഇന്ദ്രിയങ്ങളുടെ ശക്തി മൂലം തന്റെ മനസ്സിനെ നഷ്ടപ്പെടുത്താന് സാധ്യതയുണ്ട്. ഈ സന്ദർഭത്തിൽ, മനസ്സിന്റെ നിയന്ത്രണം നേടുന്നത് വളരെ പ്രധാനമാണ്. അതിനാൽ, ആത്മസംയമനം, ധൈര്യം, ധ്യാനം എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള പഠനം അനിവാര്യമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 60